| واکاوی مرزهای “رازداری” و “افشای سِر” در مشاوره بر اساس قواعد باب “تزاحم”؛ با تأکید بر مبانی قرآنی و روایی |
| کد مقاله : 1003-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
محمدامین حیدرآزادزاده *1، محمدعلی سمیع2 1حوزه علمیه قم. امام کاظم 2حوزه علمیه اهواز |
| چکیده مقاله |
| یکی از چالشهای اخلاق حرفهای رواندرمانگری با رویکرد اسلامی، تعارض میان «لزوم حفظ اسرار مراجع» بهعنوان حقالناس و رکن اعتماد درمانی، با تکالیف عام شرعی نظیر «وجوب حفظ نَفْس» و «دفع ضرر» است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، میکوشد این چالش را با عبور از پاسخهای عرفی، در چارچوب دستگاه فقاهتی «باب تزاحم» حل نماید. یافتهها نشان میدهد اصل رازداری با استناد به آیات وفای به عهد و روایات «اَلمُستَشارُ مُؤتَمَن»، دارای وجوب مؤکد تکلیفی است. با این حال، در مقام امتثال گاه این وجوب با تکالیف خطیرتری تزاحم مییابد. با کاربست مرجّحات باب تزاحم (سنجش اهم و مهم)، نتایج زیر حاصل شد: ۱. در خطر جانی قطعی (مانند خودکشی)، دلیل «وجوب حفظ نفس» بهواسطه اهمیت بیبدیل جان، بر ادله رازداری «حکومت» دارد یا از باب «تقدم اهم»، افشای سرّ در حد ضرورت، واجب شرعی است. ۲. در موارد خیرخواهی (بدون خطر جانی)، اصل رازداری به دلیل «مصلحت نوعیه حفظ اعتماد عمومی» و «حرمت شدید خیانت»، بر مصلحت شخصی نصیحت مقدم است؛ زیرا مفسده شکستن قبح خیانت در جامعه عظیمتر است. در نهایت، پژوهش الگویی فرآیندی را برای یاری مشاور در تشخیص مصادیق اهم ارائه میدهد. |
| کلیدواژه ها |
| اخلاق مشاوره، رازداری، افشای سرّ، باب تزاحم، فقه الحدیث، حفظ نفس، المستشار مؤتمن. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
