ایمان و تعالی روان: راهبردهای پیشگیرانه و درمانی اختلالات روان‌شناختی
کد مقاله : 1008-QURANPSY (R2)
نویسندگان
سوده واحدیان مظلوم *
پژوهشگرگروه علوم قرآن و حدیث
چکیده مقاله
ایمان به عنوان یکی از مؤلفه‌های محوری روان‌شناسی اسلامی، نقش کلیدی در پیشگیری و درمان اختلالات روحی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوند میان ایمان و سلامت روان، به تحلیل ریشه‌های اختلالات روانی ناشی از ضعف ایمان پرداخته و راهکارهای درمانی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی را ارائه می‌نماید. این مطالعه از نوع کیفی، بنیادی–کاربردی و با رویکرد تحلیلی استنباطی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی گردآوری گردید و شامل آیات قرآن کریم، روایات معتبر از منابع اصلی شیعی ، تفاسیر معتبر و متون روان‌شناسی اسلامی همراه با مطالعات معاصر بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار و در سه مرحله شناسایی زمینه‌ها، گروه‌بندی مفهومی و مدل‌سازی انجام گرفت. یافته‌ها حاکی از آن است که ضعف ایمان، ریشه اصلی بسیاری از اختلالات روانی نظیر حرص، حسد، قساوت قلب، اضطراب، افسردگی و خودپرستی به شمار می‌رود. این اختلالات نه تنها موجب ناسالمی روان و بروز رفتارهای ضداجتماعی (مانند خشونت و فروپاشی خانواده) می‌شوند، بلکه از طریق تعامل دوسویه جسم و روان، سلامت جسمانی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. در مقابل، ایمان واقعی مبتنی بر یقین توحیدی و معاد، با ایجاد آرامش قلبی و تقویت «قلب سلیم»، به عنوان عامل محافظتی و درمانی قدرتمند عمل می‌کند. پژوهش حاضر مدل مفهومی تلفیقی نوینی را پیشنهاد می‌کند که ایمان را با مداخلات روان‌شناسی مثبت اسلامی همچون شکرگزاری، توکل و محاسبه نفس ادغام می‌نماید.در مجموع، تقویت ایمان به مثابه غذای روح ، نه تنها در پیشگیری از اختلالات روانی مؤثر است، بلکه درمان جامع را فراهم می‌آورد.
کلیدواژه ها
روانشناسی اسلامی، ایمان، سلامت روان، اختلال روان، قلب سلیم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر