مطالعه نقش باورهای اسلامی-دینی در پیشگیری از خودکشی در ایران: پژوهش‌های بازه زمانی 1380 الی 1404
کد مقاله : 1016-QURANPSY (R1)
نویسندگان
معصومه رستمی زرج آباد1، طاها عشایری *2
1دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی،گروه علوم اجتماعی،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران.
2استادیار دانشکده علوم اجتماعی و عضوهیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران.
چکیده مقاله
تحلیل ثانویه نظام‌مند حاضر، با هدف واکاوی نقش بنیادین باورهای اسلامی-دینی در فرآیند پیشگیری از خودکشی در بستر جامعه ایرانی و با تمرکز بر سازوکارهای سه‌گانه کنترل اجتماعی دینی، حمایت اجتماعی مذهبی و سرمایه معنوی طراحی شده است. در این مطالعه کیفی که با روش مرور اسنادی تحلیلی انجام پذیرفته، جامعه پژوهش شامل کلیه تحقیقات منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۴ در حوزه رابطه سنجی میان متغیرهای دینداری، باورهای اسلامی و پدیده خودکشی بوده است. یافته‌های تحلیلی مؤید آن است که آموزه‌های اسلامی از طریق هشت مکانیسم کلیدی عمل می‌نمایند: اعمال کنترل اجتماعی مبتنی بر ارزش‌های دینی، تقویت شبکه‌های حمایت اجتماعی درون‌گروهی، افزایش سرمایه اجتماعی معنوی، ارائه آگاهی‌بخشی دین‌مبنا، معنا‌بخشی به حیات بر اساس جهان‌بینی اسلامی، تأکید بر مفهوم بازگشت‌پذیری و رحمت الهی، تقویت روان‌شناختی امید و ایمان، و آموزش مهارت‌های مقابله‌ای برگرفته از متون اسلامی. این مؤلفه‌ها در تعامل پویا، به‌طور معناداری در تعدیل ناامیدی، افزایش تاب‌آوری و در نهایت کاهش گرایش‌ به خودکشی مؤثر واقع می‌گردند.
کلیدواژه ها
کنترل اجتماعی دینی، سرمایهٔ اجتماعی، مهارت‌های مقابله‌ای، بازگشت‌پذیری الهی، حمایت اجتماعی مذهبی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط