| تابآوری روانشناختی از منظر قرآن |
| کد مقاله : 1037-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
عذرا نصیری افراپلی1، اسماعیل اسلامی *2 1دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. 2استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران. |
| چکیده مقاله |
| هدف پژوهش حاضر، تبیین و استخراج مؤلفهها و سازوکارهای تابآوری روانشناختی از منظر قرآن کریم بود تا بتواند به کاستیهای مدلهای سکولار (مادیگرا، غیرمذهبی) در زمینه ارائه بنیانهای معنوی و معنای زندگی، پاسخی اسلامی بدهد. این مطالعه با رویکرد کیفی-تفسیری انجام شد. دادهها از طریق تحلیل محتوای آیات کلیدی قرآن مجید و تفاسیر معتبر شیعه و سنی (مانند المیزان و نمونه) پیرامون مفاهیم مرتبط با تحمل سختیها، مواجهه با بلا و استقامت، جمعآوری و تحلیل شدند. یافتههای تحقیق، یک مدل پنجگانه و کلنگر از تابآوری قرآنی را ارائه داد. این مؤلفهها عبارتند از: جهانبینی توحیدی (ایمان و یقین) به عنوان شالوده معناسازی و امنیت وجودی؛ صبر و ثبات به مثابه استقامت فعال و تحمل پریشانی؛ توکل و تفویض امر به عنوان راهکار مدیریت اضطراب ناشی از عدم قطعیت و کنترلناپذیری؛ شکر و رضا به عنوان مکانیسم بازسازی شناختی مثبت و تسهیل رشد پس از آسیب، و تقوا و عمل صالح به عنوان ضمانت اجرایی برای توانایی حل مسئله و خودکنترلی اخلاقی. نتایج نشان داد، مدل تابآوری قرآنی، فراتر از یک مهارت صرف، یک منظومه تربیتی است که فرد را نه تنها برای بازگشت به حالت تعادل، بلکه برای رشد معنوی و وجودی پس از بحران آماده میکند. این مدل بر اساس «امنیت معنوی» بنیان گذاشته شده و چارچوبی بومی و عملی برای طراحی پروتکلهای مداخلاتی در روانشناسی اسلامی فراهم میآورد. |
| کلیدواژه ها |
| تابآوری روانشناختی، قرآن کریم، روانشناسی اسلامی، صبر، توکل، تقوا، رشد پس از آسیب، جهانبینی توحیدی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
