| تحولات فناورانه و آینده انسان از منظر روانشناسی اسلامی: نگاهی تحلیلی با تأکید بر نقش مشاوره و سلامت روان |
| کد مقاله : 1085-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
سعیده عبدالهی * ندارم |
| چکیده مقاله |
| تحولات فناورانه شتابانِ دهههای اخیر، شیوه زیست، الگوهای ارتباطی و ساختار تجربه روانشناختی انسان را بهطور بنیادین دگرگون کرده است. گسترش فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، رسانههای دیجیتال و زیستفناوری، علاوه بر فرصتهای گسترده، چالشهای عمیقی را در حوزه هویت، معنا، سلامت روان و روابط انسانی پدید آورده است. در این میان، یکی از خلأهای اساسی پژوهشی، کمبود تحلیلهای منسجم مبتنی بر روانشناسی اسلامی برای فهم و مواجهه با پیامدهای روانشناختی فناوری است. هدف این پژوهش، تبیین تحولات فناورانه و پیامدهای روانشناختی آن با تکیه بر مبانی روانشناسی اسلامی و بررسی نقش مشاوره در هدایت انسان معاصر بهسوی تعادل روانی و معنوی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از تحلیل اسنادی منابع معتبر روانشناسی، مطالعات فناوری و متون اسلامی انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که از منظر روانشناسی اسلامی، فناوری پدیدهای خنثی نیست، بلکه در صورت فقدان هدایت اخلاقی و معنوی میتواند به تضعیف هویت انسانی، افزایش اضطراب وجودی، کاهش خودآگاهی و اختلال در روابط سالم منجر شود. در مقابل، در صورت بهرهگیری آگاهانه و هدفمند، فناوری میتواند در خدمت رشد عقلانی، معنوی و ارتقای سلامت روان قرار گیرد. نتیجهگیری پژوهش حاکی از آن است که مشاوره مبتنی بر روانشناسی اسلامی، با تأکید بر مفاهیمی چون فطرت، اختیار، معنای زندگی و مسئولیت اخلاقی، نقشی کلیدی در مدیریت پیامدهای روانشناختی تحولات فناورانه ایفا میکند. این رویکرد میتواند بهعنوان چارچوبی کاربردی در حوزه سلامت روان، آموزش و سیاستگذاری فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| روانشناسی اسلامی، تحولات فناورانه، سلامت روان، مشاوره، معنای زندگی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
