| ارائه الگوی قرآنی روانشناسی محیط امن سیاسی و دلالتهای آن برای سلامت روان اجتماعی |
| کد مقاله : 1090-QURANPSY (R2) |
| نویسندگان |
|
سید سجاد آل سید غفور * محقق رسمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی |
| چکیده مقاله |
| در حالی که ناامنی سیاسی به عنوان عاملی تنشزای اجتماعی و با پیامدهایی چون افزایش اضطراب جمعی، احساس درماندگی و تضعیف سرمایه اجتماعی شناخته میشود، این پژوهش در پی کشف راهکارهای بنیادین قرآن کریم برای ایجاد محیطی امن و توانمندساز است. مطالعه حاضر با هدف تبیین الگوی قرآنی امنیت سیاسی و واکاوی دلالتهای روانشناختی آن برای سلامت فرد و جامعه انجام شده است. بر اساس روش تفسیر موضوعی استخراجی، آیات مرتبط با مؤلفههای تشکیلدهنده امنیت سیاسی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتهها نشان میدهد که قرآن کریم تحقق امنیت سیاسی را منوط به تأمین دو رکن اصلی میداند: آزادی (شامل آزادی فکر و بیان) و مشارکت (شامل مشورت و انتخاب). از منظر روانشناختی، آزادی به ارضای نیاز به خودمختاری و ابراز وجود سالم کمک کرده و از بروز آسیبهایی مانند نفاق درونی و اضطراب هویتی جلوگیری میکند. مشارکت نیز نیازهای شایستگی، تعلق و عاملیت جمعی را پاسخ گفته و موجب افزایش تابآوری اجتماعی میشود. در مقابل، فقدان این ارکان میتواند به پدیدههایی چون یادگیری درماندگی، اختلال در هویت جمعی و تضعیف قضاوت اخلاقی در سطح جامعه منجر شود. این پژوهش نتیجه میگیرد که الگوی قرآنی، چارچوبی روانشناختی- سیاسی برای محیط امن فراهم میکند که میتواند مبنایی برای نظریهپردازی در حوزۀ روانشناسی سیاسی اسلامی و نیز طراحی مداخلات ارتقادهندۀ سلامت روان در جوامع اسلامی قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| قرآن کریم، امنیت سیاسی، سلامت روان، روانشناسی اسلامی، آزادی، مشارکت، درماندگی آموختهشده، هویت جمعی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
