شاگردپروری و احیای هویت معنوی نسل جوان: راهبردهای تربیتی در مواجهه با بحران هویت در سبک زندگی دیجیتال
کد مقاله : 1097-QURANPSY (R1)
نویسندگان
محسن رضائی *، زهرا بیانی هدش، زهرا دشتکی، فاطمه علینقی، مطهره رشیدی، مهدیه گل‌محمدی
دانشگاه یزد
چکیده مقاله
این پژوهش به بررسی بحران هویت نسل جوان در سبک زندگی دیجیتال و راهکارهای تربیتی مبتنی بر شاگردپروری برای احیای هویت معنوی می‌پردازد. با رویکردی میان‌رشته‌ای، ابعاد روانشناختی، اجتماعی، و فرهنگی این بحران تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که گسترش فضای مجازی، تأثیر سلبریتی‌ها، ضعف نهادهای سنتی، و نسبی‌گرایی اخلاقی، عوامل اصلی تشدید بحران هویت هستند که پیامدهایی چون از خودبیگانگی، هویت‌های کاذب و پریشانی روانشناختی را به دنبال دارند. در پاسخ به این چالش، شاگردپروری به عنوان الگوی تربیتی اسلامی مطرح می‌شود که بر رابطه عمیق استاد و شاگرد، خودشناسی، و انتقال ارزش‌های بنیادین تأکید دارد. این پژوهش با نقد مدل‌های سنتی شاگردپروری، الگوهای نوینی را پیشنهاد می‌کند که شامل بهره‌گیری هدفمند از فناوری، تقویت تفکر نقادانه و پیوند تربیت فردی با جمعی است. راهکارهای عملی ارائه‌شده عبارتند از: طراحی فرآیند چهارمرحله‌ای خودآگاهی، خودسازی، خودباوری و خودارزیابی؛ استفاده از متاورس‌های تربیتی و شبکه‌های اجتماعی تعاملی؛ احیای هویت از طریق زیارت و اماکن مقدس؛ و الگوسازی از شخصیت‌های معاصر. نتایج نشان می‌دهد که تلفیق آموزه‌های اسلامی با اقتضائات عصر دیجیتال در قالب شاگردپروری پویا، می‌تواند به بازسازی هویت دینی و اخلاقی جوانان بینجامد. این مطالعه بر ضرورت بازاندیشی در نظام‌های تربیتی و به‌کارگیری راهبردهای بومی برای مواجهه با چالش‌های هویتی نسل دیجیتال تأکید دارد.
کلیدواژه ها
بحران هویت، سبک زندگی دیجیتال، مربی‌گری معنوی، آموزش اسلامی، بازسازی هویت جوانان.
وضعیت: پذیرفته شده