| «تحلیل کیفی نقش مواجهه با مناظر طبیعی در تأمین سلامت و آرامش روانی از منظر قرآن کریم» |
| کد مقاله : 1099-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
فاطمه ناروئی نصرتی * دانشجوی دانشگاه آزاد |
| چکیده مقاله |
| چکیده: آیات متعددی در قرآن انسان به نگریستن درباره آن دعوت میکند با این حال، مکانیسم تأثیرگذاری این مناظر بر سلامت روان کمتر مورد واکاوی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش مناظر طبیعی در سلامت روان و طراحی یک مدل فرآیندی بر اساس آموزههای قرآنی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای تفسیری انجام گرفت. جامعه آماری شامل تمامی آیات مرتبط با طبیعت در قرآن کریم بود که با روش نمونهگیری هدفمند، آیات مربوط به ۲۶ عنصر طبیعی شناسایی شدند. تحلیل دادهها بر اساس یک چارچوب پنجوجهی شامل توصیف، فعل، فرآیند، نتیجه و روابط و مراحل کدگذاری سهگانه شامل باز، محوری و گزینشی صورت پذیرفت یافتهها نشان داد که عناصر طبیعی در پنج دسته کلان قابل طبقهبندی هستند که هر یک کارکرد روانشناختی متمایزی دارند. مناظر آسمانی مانند آسمان و ستارگان با القای نظم و عظمت، به ایجاد امنیت شناختی میانجامند. مناظر زمینی مانند کوه و دشت با ویژگی استواری، به تأمین امنیت وجودی کمک میکنند. پوشش گیاهی شامل باغ و میوهها با ایجاد بهجت، به درمان افسردگی منجر میشود. جانوران با نمایش پویایی، به تقویت هدفمندی میپردازند و پدیدههای جوی مانند باران و باد با نمایش رحمت، به احیای امید منجر میشوند. مدل نهایی پژوهش نشان میدهد که قرآن کریم با هدایت ادراک حسی انسان از نگریستن به سوی اندیشیدن، طبیعت را به یک ابزار درمانی تبدیل میکند. خروجی نهایی این فرآیند، دستیابی به دو سطح از سلامت روان شامل سکینه یعنی آرامش پایه و اطمینان یعنی آرامش متعالی است. |
| کلیدواژه ها |
| سلامت روان، قرآن کریم، طبیعتدرمانی، تحلیل محتوا، مواجه با مناظر طبیعی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
