| نقش روانشناسی اسلامی در حل بحرانهای اجتماعی با تاکید بر آموزه های قرآنی - حدیثی |
| کد مقاله : 1101-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد مهدی مسعودی * گروه معارف اسلامی، واحد اقلید، دانشگاه آزاد اسلامی، اقلید، ایران |
| چکیده مقاله |
| چکیده این مقاله با هدف بررسی نقش روانشناسی اسلامی در مواجهه با بحرانهای اجتماعی معاصر و مقایسه آن با رویکردهای غالب روانشناسی سکولار انجام شده است. پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش مرور تحلیلی ادبیات، به واکاوی مفاهیم بنیادینی همچون فطرت، قلب، تزکیه نفس و رابطه انسان با خدا در چارچوب روانشناسی اسلامی میپردازد و کاربست آنها را در تحلیل بحرانهایی نظیر فروپاشی خانواده، بحران هویت و تضعیف اخلاق اجتماعی بررسی میکند. یافتههای تحلیلی نشان میدهد روانشناسی اسلامی با ارائه مدلی کلنگر و معنامحور از سلامت روان، این بحرانها را نه صرفاً در سطح نشانههای رفتاری یا عوامل ساختاری، بلکه در سطح علل هویتی و معنوی تبیین میکند. در حالی که مداخلات سکولار عمدتاً بر کاهش علائم روانشناختی و افزایش سازگاری فرد با محیط تمرکز دارند. رویکرد اسلامی با بهرهگیری از سازه هایی نظیر دعا، ذکر، توکل، تزکیه نفس و مسئولیتپذیری اخلاقی، سلامت را در پیوند با تقرب الهی و تقویت کنترل درونی مبتنی بر تقوا بازتعریف مینماید. شواهد پژوهشی موجود نشان میدهد که چنین مداخلاتی، بهویژه در جوامع دارای زمینه دینی، میتوانند به ارتقای تابآوری روانی و انسجام اجتماعی منجر شوند. مقاله حاضر ضمن تأکید بر ظرفیتهای نظری و کاربردی روانشناسی اسلامی، بر ضرورت تلفیق این رویکرد با روانشناسی مبتنی بر شواهد و انجام مطالعات تجربی نظاممند برای سنجش اثربخشی آن در سطوح فردی و اجتماعی تأکید میکند. |
| کلیدواژه ها |
| کلیدواژهها: روانشناسی اسلامی، بحرانهای اجتماعی، سلامت خانواده، مداخلات تلفیقی، روانشناسی دین |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط |
