| خانواده و ابعاد سلامت و تبیین اختلال در خانواده امروزی با رویکرد اسلامی |
| کد مقاله : 1116-QURANPSY (R3) |
| نویسندگان |
|
رضا نیکان فر *1، فرزانه اشراقی اسکوئی2 1دانشجوی دکتری مدیریت دولتی و دستیار آموزشی 2شبستر-روبروی دانشگاه پیام نور-ساختمان شماره 2 دانشگاه ازاد شبستر-گروه روانشناسی و علوم تربیتی |
| چکیده مقاله |
| خانواده بهعنوان نهاد بنیادین جامعه، نقشی محوری در سلامت روانی، اجتماعی و معنوی ایفا میکند. این مطالعه با هدف تبیین ابعاد سلامت و اختلالات خانواده معاصر از منظر اسلامی و در تعامل با روانشناسی نوین انجام شد. روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمّی) بود که در فاز کیفی، مرور نظاممند منابع اسلامی (آیات قرآن و احادیث معتبر از منابع شیعه و سنی) و در فاز کمّی، تحلیل محتوای ۵۰ مقاله معتبر بینالمللی (۲۰۱۵-۲۰۲۳) را شامل میشد. یافتهها پنج بعد سلامت خانواده در اسلام را استخراج کرد: سلامت ارتباطی (احترام و گفتگو)، سلامت معنوی (اشتراک اعتقادی)، سلامت اخلاقی (رعایت حقوق)، سلامت روانی (تعادل هیجانی) و سلامت کارکردی (تقسیم مسئولیت). همچنین، شش دسته اختلال اصلی شناسایی شد: اختلالات ارتباطی (شکاف نسلی دیجیتال)، ساختاری (تضعیف مرزها)، کارکردی (مدیریت اقتصادی ناکارآمد)، روانی-اجتماعی (اعتیاد دیجیتال)، معنوی-اخلاقی (بحران هویت ارزشی) و اختلالات ناشی از عوامل کلان (فشارهای اقتصادی). تحلیل تطبیقی نشان داد آموزههای اسلامی در حوزههایی مانند اهمیت ارتباط محترمانه و ثبات عاطفی، با یافتههای روانشناسی معاصر همپوشانی قابلتوجهی دارد. درنتیجه، الگوی اسلامی سلامت خانواده با ارائه چارچوبی جامع و معنوی، میتواند مبنای طراحی مداخلات خانوادهدرمانی فرهنگمحور در جوامع اسلامی قرار گیرد و به غنای گفتمان جهانی روانشناسی خانواده بیفزاید. |
| کلیدواژه ها |
| سلامت خانواده، اختلالات خانواده، روانشناسی اسلامی، قرآن، خانواده معاصر. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
