تحلیل پدیدارشناختی تنهایی وجودی در روان‌درمانی اگزیستانسیال و بازخوانی آن در پرتو آموزه معیت الهی؛ مطالعه موردی آیه ۶۲ سوره شعراء
کد مقاله : 1119-QURANPSY
نویسندگان
جمال الدین کاظمی گل‌وردی *
کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران
چکیده مقاله
تنهایی وجودی یکی از دلهره‌های بنیادین بشر است که در روان‌درمانی اگزیستانسیال به عنوان شکافی آشتی‌ناپذیر میان فرد و جهان تعریف می‌شود. بر اساس دیدگاه اگزیستانسیالیست‌ها، انسان در تنهایی مطلق به جهان پرتاب شده و در نهایت باید به تنهایی با مسئولیت‌ها و مرگ روبرو شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل پدیدارشناختی این تجربه و بازخوانی آن در پرتو آیه ۶۲ سوره شعراء (إِنَّ مَعِیَ رَبِّی سَیَهْدِینِ) است. روش تحقیق در این مقاله، مروری-تحلیلی با رویکرد پدیدارشناختی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که موقعیت حضرت موسی (ع) در برابر دریا، تبلور یک «موقعیت مرزی» در بن‌بست کامل هستی‌شناختی است. در حالی که روان‌درمانی اگزیستانسیال بر پذیرشِ شجاعانه تنهایی تأکید دارد، آموزه «معیت الهی» در قرآن کریم، ساحت جدیدی از حضور را معرفی می‌کند که در آن تنهاییِ فرد نفی نمی‌شود، بلکه از طریق اتصال به منبع هستی (رَبّ)، از وضعیتی اضطراب‌آور به تجربه‌ای هدایت‌گر و تعالی‌بخش تبدیل می‌گردد. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که اعتقاد به معیت الهی، با ایجادِ «اطمینان وجودی»، راهکاری کارآمد برای مدیریت اضطراب تنهایی در اتاق درمان ارائه می‌دهد و پارادوکس تنهایی یالوم را از طریق رابطه «من-تو» با خداوند حل می‌کند.
کلیدواژه ها
تنهایی وجودی، روان‌درمانی اگزیستانسیال، معیت الهی، آیه ۶۲ سوره شعراء، اضطراب وجودی
وضعیت: پذیرفته شده