الگوی قرآنی رشد شخصیت انسان با تأکید بر مراحل رشد عقلانی
کد مقاله : 1124-QURANPSY
نویسندگان
الهام زرین کلاه *1، کیمیا صحراییان2
1ستادیار گروه علوم قرآن وحدیث، مرکز آموزش عالی اقلید، اقلید، ایران
2استادیار گروه روان شناسی، مرکز آموزش عالی اقلید، اقلید، ایران
چکیده مقاله
رشد شخصیت و تحول عقلانی انسان از بنیادی‌ترین مسائل انسان‌شناسی و تربیت دینی است که نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری رفتار آگاهانه، مسئولیت‌پذیری و تعالی فردی و اجتماعی دارد. از این‌رو، جستار حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع قرآنی و یافته‌های روان‌شناسی رشد، به تبیین الگوی قرآنی رشد عقلانی در بستر رشد شخصیت انسان می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که رشد عقلانی از منظر قرآن به‌صورت فرآیندی تدریجی و مرحله‌ای تحلیل شده و چهار مرحله اساسی «احساس»، «نظر»، «تفکر و تعقل» و «تذکر» به‌عنوان ارکان الگوی قرآنی رشد عقل معرفی می‌گردد. در واقع عقل در نگرش قرآنی دارای ماهیتی پویا و تدریجی است و از ادراکات حسی آغاز شده، با تأمل، تفکر و یادآوری آگاهانه به بصیرت، انتخاب مسئولانه و تحول شخصیت می‌انجامد. این الگو می‌تواند مبنایی نظری برای بازنگری در رویکردهای تربیتی و آموزشی و زمینه‌ساز پرورش متوازن ابعاد شناختی، اخلاقی و معنوی انسان باشد.
کلیدواژه ها
قرآن کریم، انسان، رشد شخصیت، رشد عقلانی، تذکر.
وضعیت: پذیرفته شده