| تحلیل خطاهای شناختی والدین در تربیت فرزند بر اساس احادیث معصومین (ع): رویکردی روانشناختی - اسلامی |
| کد مقاله : 1142-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
سید محمد مهدی رضوی * طلبه جامعه المصطفی العالمیه |
| چکیده مقاله |
| خطاهای شناختی والدین بهعنوان الگوهای تحریفشده تفکر، نقش مهمی در شکلگیری رفتارهای تربیتی ناکارآمد ایفا میکنند و میتوانند منجر به آسیبهای عاطفی، روانی و اجتماعی در فرزندان شوند. این پژوهش باهدف شناسایی خطاهای شناختی شایع والدین در فرایند تربیت، بررسی چگونگی اشاره احادیث معصومین (ع) به این خطاها و ارائه راهکارهای اصلاحی مبتنی بر آموزههای اسلامی انجام شده است. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی احادیث منتخب از منابع معتبر شیعی است که با چارچوب روانشناسی شناختی تطبیق داده شده است. یافتهها نشان میدهد که خطاهایی مانند تعمیم افراطی، تفکر دوقطبی، تبعیض ناخودآگاه، فاجعهسازی، ذهنخوانی و توقع غیرواقعی از مراحل رشد کودک در رفتار والدین رایج هستند و احادیث معصومین (ع) با تأکید بر میانهروی، عدالت میان فرزندان، پرهیز از عیبجویی مکرر، توجه به مراحل رشد، الگوسازی عملی بهجای صرف گفتار و اصلاح تدریجی رفتار، به طور مستقیم یا غیرمستقیم این تحریفهای شناختی را نقد کرده و راهکارهایی عملی برای اصلاح شناخت والدین ارائه میدهند. نتایج حاکی از آن است که الگوی تربیتی اسلامی مبتنی بر اصلاح شناخت والدین میتواند به کاهش تنشهای خانوادگی، تقویت روابط والد - فرزند و ارتقای سلامت روان کودکان کمک کند. این رویکرد تلفیقی، زمینهای مناسب برای برنامههای آموزشی والدین و مشاورههای خانوادهمحور فراهم میآورد و میتواند مبنایی برای توسعه ابزارهای سنجش و برنامههای آموزشی تلفیقی در حوزه روانشناسی اسلامی باشد و به غنای مطالعات میانرشتهای در زمینه تربیت فرزند کمک کند. |
| کلیدواژه ها |
| خطاهای شناختی، تربیت فرزند، احادیث معصومین (ع)، روانشناسی اسلامی، والدگری آگاهانه |
| وضعیت: پذیرفته شده |
