| بررسی تطبیقی رشد و تحول انسان از منظر قرآن و روانشناسی |
| کد مقاله : 1148-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
حمزه میرزایی * ندارم |
| چکیده مقاله |
| انسان در مسیر زندگی خود همواره در حال رشد و تحول است. شناخت ابعاد این رشد و عوامل مؤثر بر آن از دیرباز مورد توجه مکاتب مختلف بشری و ادیان آسمانی بوده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی تطبیقی مفهوم رشد و تحول انسان از منظر قرآن کریم و دانش روانشناسی میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که اگرچه در روانشناسی رشد، ابعاد مختلفی مانند رشد جسمانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی مورد بررسی قرار میگیرد، اما این دانش عمدتاً به توصیف تغییرات کمی و کیفی در طول حیات انسان میپردازد و نگاه ارزشی به مفهوم رشد ندارد. در مقابل، قرآن کریم رشد را امری ارزشی و هدفمند دانسته و آن را بهمعنای جهتدهی استعدادها بهسوی کمال حقیقی و قرب الهی معرفی میکند. از منظر قرآن، رشد دارای مراحلی مانند دوران جنینی تا پیری است که با تعلیم و تزکیه محقق میشود. مهمترین وجه تمایز این دو دیدگاه آن است که در روانشناسی، عوامل زیستی و محیطی نقش تعیینکنندهای در رشد دارند، حال آنکه از منظر قرآنی، انسان موجودی مختار و مسئول است که تلاش فردی او بیشترین سهم را در رشد و تعالی وی ایفا میکند. بررسی آیات قرآن نشان میدهد که واژه «رشد» و مشتقات آن در معانی متعددی از جمله هدایت الهی، درایت عقلی، شایستگی معنوی و پختگی شخصیتی به کار رفته است که حکایت از جامعیت نگاه قرآن به ابعاد وجودی انسان دارد. |
| کلیدواژه ها |
| رشد، تحول، قرآن کریم، روانشناسی رشد، انسانشناسی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
