روانشناسی مقاومت با رویکرد روانشناسی و مشاوره اسلامی
کد مقاله : 1149-QURANPSY
نویسندگان
فاطمه قاسمی *
دانشگاه
چکیده مقاله
این مقاله مروری به بررسی مفهوم «مقاومت» به‌عنوان یک سازه روان‌شناختی–رفتاری در بسترهای فردی، اجتماعی و معنوی می‌پردازد و می‌کوشد چارچوبی یکپارچه از آن در روان‌شناسی و مشاوره اسلامی ارائه دهد. ابتدا دیدگاه‌های روان‌شناسی غربی، از جمله روان‌کاوی، رفتارگرایی، انسان‌گرایی و شناختی–رفتاری درباره مقاومت مرور شده و سپس این مفهوم در چارچوب مبانی اسلامی تحلیل گردیده است.در روان‌شناسی اسلامی، مقاومت فراتر از یک سازوکار دفاعی یا پاسخ شرطی، به‌منزله فضیلتی اخلاقی–روانی و وظیفه‌ای دینی در برابر موانع رشد معنوی تعریف می‌شود. مفاهیمی مانند جهاد اکبر، صبر، تقوا، ایثار، مراقبه و توکل، ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری مقاومت سازنده را تبیین کرده و غایت آن را کمال انسانی و قرب الهی می‌دانند. همچنین نقش مشاوره اسلامی در تقویت مقاومت مثبت از طریق ابزارهایی چون موعظه، دعا، تهذیب نفس و الگوسازی دینی بررسی شده و اشکال ناسازگارانه مقاومت مانند لجاجت و انکار حق نیز تحلیل گردیده است.در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که رویکرد اسلامی با ارائه نظام معنایی و ارزشی جامع، می‌تواند به غنای فهم پدیده مقاومت و توسعه راهکارهای مشاوره‌ای بومی کمک کند و بر ضرورت بومی‌سازی نظریه‌های روان‌شناختی و انجام پژوهش‌های تجربی بیشتر تأکید دارد.
کلیدواژه ها
مقاومت؛ روانشناسی اسلامی؛ مشاوره اسلامی؛ جهاد اکبر؛ صبر.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر