از اضطراب مرگ تا آمادگی برای مرگ: مطالعه‌ای تطبیقی در مرگ‌آگاهی اسلامی و روان‌شناسی وجودی
کد مقاله : 1160-QURANPSY
نویسندگان
نرگس فامرینی *1، مرتضی حسنی نسب2
1دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه اراک
2استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک
چکیده مقاله
مرگ‌آگاهی به عنوان یکی از واقعیت‌های انکارناپذیر زندگی انسان، تأثیر عمیقی بر نگرش فرد نسبت به زندگی و رفتارهای او دارد. هدف این مقاله، بررسی تطبیقی مرگ‌آگاهی در دو پارادایم اسلامی و روان‌شناسی و تحلیل شباهت‌ها و تفاوت‌های آن است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور ادبیات موضوع است و داده‌ها از منابع پژوهشی و متون مرتبط با مرگ‌آگاهی، مرگ بانشاط، سلامت معنوی و نظریه‌های روان‌شناسی استخراج شده‌اند.
یافته‌ها نشان می‌دهد که در پارادایم اسلامی، مرگ‌آگاهی با سلامت معنوی، تهذیب نفس و رابطه مستمر با خدا پیوند خورده و زمینه‌ساز تجربه مرگ بانشاط می‌شود؛ تجربه‌ای که فرد در مواجهه با مرگ، نشاط، آرامش و رضایت را تجربه می‌کند و زندگی دنیوی را در خدمت اهداف غایی و ارزش‌های اخلاقی می‌بیند. در مقابل، پارادایم روان‌شناسی مرگ‌آگاهی را ابزاری برای معنا بخشی به زندگی محدود و فناپذیر می‌داند که فرد را به مسئولیت‌پذیری، ارزش‌گذاری بر زمان و زندگی اصیل و معنادار سوق می‌دهد، اما به بعد غایی و معنوی زندگی کمتر توجه دارد. تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که مرگ‌آگاهی در هر دو رویکرد محرکی برای زندگی هدفمند و مسئولانه است، اما تفاوت اصلی در نگاه به بعد معنوی و غایی زندگی و نقش آمادگی برای مواجهه با مرگ است. نتایج این پژوهش، اهمیت بهره‌گیری از ترکیب دیدگاه‌های اسلامی و روان‌شناسی برای ایجاد چشم‌اندازی جامع از مرگ‌آگاهی و تقویت تجربه زندگی معنادار و رشد روحی و اخلاقی انسان را نشان می‌دهد.
کلیدواژه ها
مرگ‌آگاهی، مرگ بانشاط، سلامت معنوی، روان‌شناسی وجودی، پارادایم اسلامی.
وضعیت: پذیرفته شده