| تحلیل فقهی آرامش روانی در خانواده با تأکید بر مفهوم «مودت و رحمت» در قرآن |
| کد مقاله : 1177-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
حجت عزیزالهی * دانشگاه یزد |
| چکیده مقاله |
| خانواده در اسلام نهادی فراتر از قرارداد حقوقی و بستری برای دستیابی به «سکون و آرامش» است. آیه ۲۱ سوره روم با ترسیم مثلث «سکون، مودت و رحمت»، فلسفه خلقت همسر و هدف غایی نکاح را تبیین میکند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، خلأ نظری موجود در تحلیل کارکردهای فقهی مودت و رحمت و نسبت آن با آرامش روانی در خانواده است. پرسش آن است که آیا این دو مفهوم صرفاً توصیههایی اخلاقیاند یا میتوانند به عنوان معیارهایی تأثیرگذار در استنباط احکام فقهی و تأمین سلامت روانی خانواده نقش آفرینی کنند؟ این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از منابع معتبر فقهی، تفسیری و روانشناختی، نخست به مفهومشناسی مودت و رحمت در تفاسیر فریقین پرداخته، سپس کاربرد آنها را در ابواب مختلف فقه خانواده واکاوی کرده و در نهایت با یافتههای روانشناسی خانواده تطبیق داده است. نوآوری پژوهش در خوانش فقهی مودت و رحمت به عنوان مبانی استنباط احکام و ایجاد پیوند میان سه ساحت قرآن، فقه و روانشناسی است. یافتهها نشان میدهد مودت و رحمت در استنباط احکامی همچون حرمت نکاح با غیرمسلمان، کیفیت نفقه و حسن معاشرت، حدود و تعزیرات، و احکام طلاق نقش محوری دارند. همچنین تطبیق این یافتهها با نظریههای روانشناسی خانواده، هماهنگی عمیقی را میان تأکید قرآن بر مودت و رحمت و مؤلفههایی همچون محبت، همدلی و مسئولیتپذیری عاطفی به عنوان ارکان سلامت روانی خانواده آشکار میسازد. |
| کلیدواژه ها |
| مودت، رحمت، آرامش روانی، فقه خانواده، آیه ۲۱ سوره روم، سلامت روان. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
