واکاوی تأثیر هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین بر سلامت روان؛ راهکارها و چالش‌ها از منظر آموزه‌های اسلامی
کد مقاله : 1183-QURANPSY
نویسندگان
آرمان شفیعی راد *
دانشگاه
چکیده مقاله
امروزه،ظهور هوش مصنوعی (AI) و گسترش شتابان فناوری‌های نوین، مرزهای روان‌شناسی کلاسیک را درنوردیده و ابعاد جدیدی از زیست روانی-اجتماعی را پدید آورده است.همچنین، پیشرفت شتابان آن و فناوری‌های دیجیتال، ساحت‌های مختلف زندگی بشر، به‌ویژه سلامت روان را تحت تأثیر قرار داده است.هدف از این پژوهش، تبیین چالش‌ها و راهکارهای برآمده از این فناوری‌ها در حوزه سلامت روان، با تأکید بر آموزه‌های اسلامی است. این مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی انجام شده است. در این راستا، ضمن بازخوانی متون اصیل اسلامی در باب ماهیت نفس و عقل، یافته‌های معاصر روان‌شناسی دیجیتال و علوم شناختی مورد واکاوی قرار گرفت. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در لایه «فرصت‌ها» می‌تواند با ابزارهایی چون واقعیت مجازی (VR) در درمان فوبیا، و الگوریتم‌های پایش رفتار در «محاسبه نفس» دیجیتال و خودنظم‌بخشی، به ارتقای سلامت روان کمک کند. علی‌رغم تمام توانمندی‌های هوش مصنوعی در تشخیص و درمان، «رابطه درمانی» و «حضور قلبی» بین انسان‌ها (که در اسلام تحت مفاهیمی چون صله رحم و اخوت مطرح است) غیرقابل جایگزین است.
کلیدواژه ها
کلیدواژه‌ها: هوش مصنوعی، سلامت روان، آموزه های اسلامی، فناوری نوین،راهکار ها،چالش ها.
وضعیت: پذیرفته شده