| رشد و تحول انسان از منظر قرآن کریم |
| کد مقاله : 1194-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
سیدمجتبی جلالی * استادیار گروه معارف اسلامی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی،واحد شهرکرد، دانشگاه شهرکرد،شهرکرد ،ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش با رویکردی تحلیلی تفسیری، به تبیین فرآیند رشد و تحول انسان از منظر قرآن کریم میپردازد. در این دیدگاه، انسان موجودی دوبُعدی است که از ترکیب جسم مادی و روح الهی پدید آمده و با تکیه بر کرامت ذاتی، فطرت توحیدی و قدرت انتخاب، قابلیت رشد تا مرتبهی خلافت الهی را داراست. مسیر تحول انسانی در قرآن، حرکتی تدریجی و پیوسته از مادیّت به معناست که در سه مرحلهی اصلی نفس(امّاره، لوّامه و مطمئنه) تحقق مییابد. در این مسیر، تزکیه و مجاهدهی نفس زمینهی شکوفایی فضائل اخلاقی مانند صبر و عدالت را فراهم میسازد. تحول حقیقی تنها به بعد فردی محدود نیست؛ بلکه در تعالیم قرآنی، رشد درونی فرد باید در قالب مسئولیت اجتماعی، امر به معروف و نهی از منکر، و اصلاح جامعه بروز یابد. از این منظر، تحول اجتماعی ادامهی طبیعی رشد فردی است و میان تکامل شخص و جامعه رابطهای دوسویه برقرار است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که قرآن کریم رشد انسان را سفری وجودی از خاک تا روح، و از خودخواهی تا بندگی میداند. عامل تعیینکننده در این سیر، اراده و اختیار انسان است. در نهایت، رستگاری و کمال مطلق تنها در سایهی تزکیه و عبودیت تحقق مییابد؛ چنانکه آیهی شریفهی «قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا…» (شمس: ۹–۱۰) معیار نهایی رشد و سعادت انسانی را بیان میکند. |
| کلیدواژه ها |
| رشد انسان، تزکیه نفس، اختیار و اراده، تحول اجتماعی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
