| تحلیل و بررسی نقش مؤلفههای روانشناسی اسلامیِ مقاومت در پیشگیری و کاهش اعتیاد رفتاری به فضای مجازی و سوءمصرف مواد مخدر در شرایط بحرانهای روانی–اجتماعی: یک مرور سیستماتیک |
| کد مقاله : 1208-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
حسینعلی تقیان ورزنه * کارشناسی ارشد روانشناسی مثبت گرای اسلامی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی نایین |
| چکیده مقاله |
| افزایش بحرانهای روانی–اجتماعی در سالهای اخیر، همراه با گسترش فناوریهای ارتباطی، موجب رشد اعتیاد رفتاری به فضای مجازی و نیز تشدید گرایش به سوءمصرف مواد مخدر شده است. شناسایی عوامل محافظتی بومی و مبتنی بر رویکردهای اسلامی میتواند در پیشگیری و کاهش این آسیبها نقش مؤثری ایفا کند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و تبیین نقش مؤلفههای روانشناسی اسلامیِ مقاومت شامل تابآوری، امید، صبر، توکل، هویت دینی، خودکارآمدی و حمایت اجتماعی در پیشگیری و کاهش اعتیاد رفتاری و سوءمصرف مواد در شرایط بحرانهای روانی–اجتماعی است. این مطالعه با روش مرور سیستماتیک انجام شد. مقالات منتشرشده در بازه زمانی 2020 تا 2025 از پایگاههای علمی فارسی و انگلیسی گردآوری، غربالگری و بر اساس معیارهای ورود و خروج ارزیابی شدند و مطالعات واجد شرایط مورد تحلیل کیفی قرار گرفتند. یافتهها نشان داد که مؤلفههای مقاومت اسلامی از طریق تقویت تنظیم هیجان، افزایش سرمایه روانشناختی، ارتقای معناجویی و تقویت حمایت اجتماعی، نقش معناداری در کاهش گرایش به استفاده آسیبزا از فضای مجازی و پیشگیری از سوءمصرف مواد دارند. همچنین نتایج حاکی از آن است که در شرایط بحران، این مؤلفهها شدت اثر عوامل خطر روانی و اجتماعی را تعدیل میکنند. بر این اساس، بهرهگیری از چارچوب روانشناسی اسلامیِ مقاومت در برنامههای پیشگیرانه و مداخلات درمانی میتواند راهبردی مؤثر در کنترل اعتیادهای نوپدید و مصرف مواد باشد. |
| کلیدواژه ها |
| روانشناسی اسلامی، مقاومت روانشناختی، اعتیاد به فضای مجازی، سوءمصرف مواد مخدر، تابآوری، هویت دینی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
