| باز تعریف پارادایمهای روانشناسی بر اساس ابعاد و روانشناسی ابعادی انسان در آیات خلقت در قرآن |
| کد مقاله : 1216-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
جعفر ترشیزی *1، کاظم صدیقی2، حجت ترشیزی2، حسین رضوانی2 1- 2ندارد |
| چکیده مقاله |
| قرآن کریم به عنوان منبعی بنیادین در انسان شناسی اسلامی، تصویری چند بعدی و سلسله مراتبی از وجود انسان ارائه میدهد که میتواند مبنای بازاندیشی در پارایمهای روانشناسی معاصر قرار گیرد. روانشناسی رایج، علیرغم پیشرفتهای تجربی، غالباً دچار تقلیلگرایی در تبیین ماهیت انسان شده و از درک یکپارچه ابعاد معنوی، اخلاقی و غایتمند وجود انسانی بازمانده است. هدف پژوهش حاضر،« ارائه چارچوب روانشناسی ابعادی اسلامی» بر اساس آیات خلقت انسان در قرآن کریم و ارائه مدلی پنج بعدی از ساختار وجود انسان است. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای تفسیری–نظری بوده و آیات مرتبط با مفاهیم فطرت، طین، طین لازب، صلصال و تراب با اتکا به تفاسیر معتبر قرآنی و آراء فلسفه اسلامی تحلیل شدهاند. یافته ها منجر به استخراج مدلی سلسله مراتبی شامل ابعاد فطری–وجدانی، روحی–شخصیتی، صفاتی–اخلاقی، شناختی–ذهنی و زیستی–رفتاری گردید که در آن، سطوح عالیتر نقش هدایتگر و تنظی مکننده سطوح پایینتر را ایفا میکنند. نتیجه گیری پژوهش نشان میدهد مدل پنج بعدی مبتنی بر قرآن، ظرفیت تبیین سلامت و آسیب روانی را در افقی معنامحور فراهم ساخته و میتواند مبنای طراحی مداخلات روانشناختی یکپارچه در پیوند با آموزههای قرآنی باشد. |
| کلیدواژه ها |
| قرآن و روانشناسی، روانشناسی ابعادی اسلامی، آیات خلقت انسان، فطرت، سلامت روان |
| وضعیت: پذیرفته شده |
