بررسی اثربخشی مداخله درمانی قرآنی برای اختلال اضطراب فراگیر در یک مطالعه موردی
کد مقاله : 1249-QURANPSY
نویسندگان
زهراسادات میرزاحسین *1، فاطمه فیاض2، مریم سعیدمحمدی3، زهرا جنتی3
1هسته پژوهشی قرآن و روانشناسی، دانشگاه تهران
2گروه روانشناسی و علوم تربیتی، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا
3هسته پژوهشی قرآن و روانشناسی
چکیده مقاله
زمینه و هدف: اختلال اضطراب فراگیر یکی از شایع‌ترین اختلالات روان‌شناختی است که با نگرانی مداوم و غیرقابل کنترل همراه است. با وجود پیشرفت‌های قابل توجه در درمان‌های دارویی و روان‌درمانی، تنها 50 درصد کاهش علائم در بهترین حالت گزارش شده است. این مطالعه با هدف ارزیابی اثربخشی بسته درمانی مبتنی بر قرآن کریم برای الگوی فرآیندی اضطراب در یک آزمودنی مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر انجام شد.
روش: این پژوهش یک مطالعه موردی تک‌آزمودنی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری است. آزمودنی خانم 31 ساله‌ای با تشخیص اختلال اضطراب فراگیر و الگوی فرآیندی اضطراب از منظر قرآن کریم بود. مداخله شامل 5 جلسه درمانی 45-60 دقیقه‌ای به صورت هفتگی بود. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه اضطراب بک (BAI) و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته مبتنی بر نظام تشخیص اضطراب قرآنی بودند که در سه مرحله (پیش‌آزمون، پس‌آزمون، و پیگیری یک‌ماهه) اجرا شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که نمره اضطراب بک از 28 (اضطراب شدید) در پیش‌آزمون به 9 (اضطراب خفیف) در پس‌آزمون کاهش یافت (کاهش 67.9 درصدی). در پیگیری یک‌ماهه، نمره 10 حاصل شد که نشان‌دهنده ثبات نسبی اثرات درمانی است. یافته‌های کیفی نیز بهبود قابل توجهی در علائم جسمی و روانی، کاهش احساس محرومیت، خروج از سردرگمی، افزایش امید، انس با قرآن، و بهبود روابط خانوادگی را نشان داد.
نتیجه‌گیری: بسته درمانی قرآنی مبتنی بر الگوی فرآیندی اضطراب در کاهش علائم اختلال اضطراب فراگیر اثربخش بوده و توانسته اثرات مثبت خود را تا یک ماه پس از مداخله حفظ کند. این یافته‌ها از پتانسیل درمان‌های معنوی-مذهبی به‌ویژه رویکردهای قرآن‌محور در مدیریت اختلالات اضطرابی حمایت می‌کند.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: اضطراب فراگیر، درمان قرآنی، ، الگوی فرآیندی اضطراب، مداخله، اثربخشی، مطالعه موردی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی