تمایزیافتگی و کاهش تعارضات خانوادگی: بازخوانی الگوی بلوغ عاطفی در نهج‌البلاغه بر اساس نظریه بوئن
کد مقاله : 1256-QURANPSY (R2)
نویسندگان
فاطمه آگهی *1، سجاد رحیمی2
1استادیار گروه معارف، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد،ایران.(نویسنده مسئول)
2دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد رشته مشاوره خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر
چکیده مقاله
تعارضات خانوادگی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت روان به شمار می‌آیند که غالبا ناشی از ضعف در تنظیم هیجان‌ و مدیریت روابط عاطفی است. در این راستا، «تمایزیافتگی خود» در نظریه بوئن به معنای «توانایی حفظ تعادل میان عقل و هیجان در عین حفظ هویت شخصی و پیوندهای عاطفی»، راهکاری کلیدی برای کاهش این تنش‌ها محسوب می‌شود. با وجود اهمیت این مفهوم در روان‌شناسی خانواده، ظرفیت متون دینی اسلامی برای تبیین و تقویت آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مفهوم تمایزیافتگی و تبیین نقش آن در کاهش تعارضات خانوادگی بر اساس آموزه‌های نهج‌البلاغه انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها با رویکرد تحلیل مفهومی گردآوری شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که نهج‌البلاغه بر مؤلفه‌هایی چون خودشناسی، مدیریت هیجان، عقلانیت در تصمیم‌گیری، استقلال شخصیت، رعایت حدود روابط، اعتدال در محبت و دشمنی، حفظ پیوندهای خانوادگی و مدیریت تعارض از طریق گفت‌وگوی عقلانی تأکید دارد. این مؤلفه‌ها الگویی از بلوغ عاطفی ارائه می‌دهند که ضمن کاهش تنش‌های خانوادگی، با افزودن ابعاد توحیدی و اخلاقی، افق معنوی عمیق‌تری را برای تحقق تمایزیافتگی ترسیم می‌کند. بر این اساس، الگوی تربیتی نهج‌البلاغه می‌تواند مکملی مؤثر برای رویکردهای روان‌شناختی در حوزه مشاوره خانواده باشد.
کلیدواژه ها
تمایزیافتگی خود، تعارضات خانوادگی، بلوغ عاطفی، نظریه بوئن، نهج‌البلاغه.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر