تحلیل تأثیر مؤلفه‌های شادکامی مبتنی بر ماندگاری و اطاعت بر شکل‌گیری و تقویت فرهنگ مقاومت اسلامی
کد مقاله : 1279-QURANPSY (R1)
نویسندگان
محمد داوری دولت آبادی *
استاد یار گروه معارف و علوم انسانی دانشگاه امیر کبیر
چکیده مقاله
این پژوهش با رویکردی تحلیلی ـ تفسیری، به تبیین نسبت ساحت‌های مختلف «شادکامی» با تکوین و تعمیق «فرهنگ مقاومت اسلامی» می‌پردازد. بر اساس واکاوی نظام‌مند متون بنیادین اسلامی (قرآن، روایات و تفاسیر معتبر)، یافته‌ها حاکی از آن است که شادکامی در پارادایم دینی، مفهومی فراتر از هیجان‌های زودگذر یا رضایت‌های صرفاً روان‌شناختی است؛ بلکه سازه‌ای پایدار، معنابخش و غایت‌محور است که در گرو ایمان راستین، اطاعت آگاهانه از خداوند و ارتباط وجودی مستمر با مبدأ هستی تحقّق می‌یابد. در این چارچوب، «شادکامی مبتنی بر اطاعت» ـ که از هماهنگی معرفت، نیت و عمل سرچشمه می‌گیرد ـ با ایجاد انسجام درونی، تقویت مهارگزاری نفس و تعمیق بصیرت دینی، بستر روان‌شناختی و عملی لازم برای کنشگری مقاومتیِ فردی و اجتماعی را پدید می‌آورد. این سطح از شادکامی، التزام جهادی به ارزش‌ها و مقاومت در برابر انحرافات را ممکن می‌سازد. در مرتبه‌ای ژرف‌تر، «شادکامی ماندگار» ـ که بر محور ذکر دائمی، تسلیم در برابر قضای الهی، انجام مناسک عبادی آگاهانه و پیوند معنوی از طریق دعا و نماز استوار است ـ زیرساخت وجودی و روان‌شناختی مقاومت پایدار را تشکیل می‌دهد. این شادکامی، با ایجاد آرامش عمیق، معنابخشی به دشواری‌ها و زنده نگاه داشتن امید متعالی، از فرسایش و استیصال در فرآیند مقاومت پیشگیری می‌کند در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که این دو ساحتِ به هم پیوسته از شادکامی برگرفته از اطاعت و معنویت، خمیرمایه و امکان‌ساز گفتمان مقاومت در اندیشه اسلامی است و فقدان آن، این فرهنگ را با خطر ناپایداری، تحجّر و انفعال مواجه خواهد ساخت...
کلیدواژه ها
شادکامی، شادکامی اطاعت، شادکامی ماندگار، مقاومت اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر