| الگوی اسلامی «شهر سالم»: تلفیق مفاهیم معنویت، اجتماع و سلامت روان در طراحی شهری |
| کد مقاله : 1280-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
محمد داوری دولت آبادی * استاد یار گروه معارف و علوم انسانی دانشگاه امیر کبیر |
| چکیده مقاله |
| در دهههای اخیر، شهرسازی مدرن با تمرکز غالب بر شاخصهای کالبدی، اقتصادی و کارکردی، بهتدریج از توجه به بُعد معنوی و روانی انسان شهری فاصله گرفته است. این غفلت، همزمان با افزایش آسیبهای روانی–اجتماعی، احساس بیمعنایی، انزوا و کاهش سرمایه اجتماعی در شهرها همراه بوده است. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی امکان ارائه الگویی بومی و اسلامی برای «شهر سالم» با تأکید بر پیوند میان معنویت، اجتماع و سلامت روان است. هدف پژوهش، تبیین مؤلفههای شهر سالم از منظر متون اسلامی و تطبیق آن با یافتههای روانشناسی محیط بهمنظور ارائه چارچوبی نظری برای طراحی شهری است. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای در منابع اسلامی مرتبط با مفاهیمی چون مدینهالنبی، تعاون اجتماعی و امنیت روانی، در کنار نظریههای معاصر روانشناسی محیط و سلامت روان شهری است. نتایج پژوهش نشان میدهد که مؤلفههایی نظیر معنابخشی به فضا، تقویت روابط اجتماعی، احساس تعلق، عدالت فضایی و امنیت روانی، در اندیشه اسلامی و نظریههای روانشناسی محیط اشتراک مفهومی معناداری دارند. این همپوشانی میتواند مبنای شکلگیری الگویی تلفیقی و کاربردی برای سیاستگذاری و طراحی شهرهای معاصر در جوامع اسلامی باشد. |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: معنویت اسلامی ، روانشناسی محیط، شهرسازی اسلامی، امنیت روانی، مدینهالنبی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
