مراحل رشد و تحول ایمان از منظر قرآن و حدیث
کد مقاله : 1290-QURANPSY
نویسندگان
حمیدرضا فاتحی *
استادیار گروه جامعه شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده مقاله
ایمان مهم ترین نیاز واقعی انسان است. هدف این پژوهش، تبیین رشد و تحول ایمان از منظر قرآن و حدیث است. روش این پژوهش، کیفی و از نوع تحلیل گفتمان است که ساختار عبارات قرآن و حدیث مورد بررسی قرار می دهد. مراحل تحول ایمان در قرآن و حدیث، مستقیم بیان نشده، ولی با تحلیل متون، شش مرحله به دست می آید و برای هر مرحله جنبه دنیایی آن نیز مطرح می شود. مرحله اول که زمینه سازی ایمان است، خود فرد دخالتی ندارد و نقش مادر برجسته است. مرحله دوم، که ایمان فطری نامتمایز است، کودک به رفتار ظاهری افراد پیرامون خود توجه دارد و آموزش غیر مستقیم است. مرحله سوم، که آموزش مستقیم جهت شکوفایی استعدادهای فطری است، مرتبه اول اسلام شکل می گیرد. مرحله چهارم، که ظهور اندیشه انتقادی و توجه به تجربه دیگران است، مرتبه اول ایمان شکل می گیرد. ممکن است فرد در همین مرحله بماند و یا به سوی نگرش دنیایی کشیده شود. مرحله پنجم که بلوغ أشُدّ نام گرفته، اگر مراحل قبل درست شکل گرفته باشد، مرتبه دوم اسلام و ایمان شکل می گیرد. در این مرحله، امکان رفتن به مرحله سوم اسلام و ایمان نیز فراهم است. مرحله ششم که بلوغ عقلانی نامیده شده است، مرتبه چهارم اسلام و ایمان حاصل می شود. اگر مرتبه سوم در مرحله قبل حاصل نشده باشد، امکان حصول مرتبه سوم و چهارم اسلام و ایمان در این مرحله بیشتر فراهم است.
کلیدواژه ها
تحول ایمان، ایمان فطری، مراتب اسلام، مراتب ایمان
وضعیت: پذیرفته شده