مطالعه مروری سلامت روان و تحکیم خانواده مبتنی بر تعالیم اسلامی
کد مقاله : 1297-QURANPSY
نویسندگان
فرزانه برهانی *1، مهدی محمودی2
1دانشجو مقطع کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی سلامت دانشگاه ایرانیان، تهران، ایران
2دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده مقاله
خانواده و سلامت روان دو رکن بنیادین پایداری فرد و جامعه‌اند و تعالیم اسلامی بر پیوند عمیق میان این دو تأکید دارند. هدف این مطالعه، مرور و تحلیل نظام‌مند پژوهش‌هایی است که به بررسی نقش دین، معنویت اسلامی، فضیلت‌های اخلاقی و سبک زندگی دینی در ارتقای سلامت روان و استحکام خانواده پرداخته‌اند. این مرور با تحلیل محتوای نه منبع معتبر انجام شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که خانواده در اندیشه اسلامی نهادی فطری و کانون شکل‌گیری شخصیت است (۱). همچنین نگرش مذهبی، به‌ویژه در نوجوانان، با شاخص‌های بهتر سلامت روان همچون عزت‌نفس، تاب‌آوری و کاهش اضطراب همراه است (۲). مؤلفه‌هایی مانند ایمان، عبادات، صبر، زهد و تقویت پیوندهای خانوادگی از دیدگاه اسلامی ستون‌های سلامت روان محسوب می‌شوند (۳). الگوی مفهومی روان‌شناسی اسلامی نیز سلامت روان را در چارچوب توحید، فطرت و کمال روح تبیین می‌کند (۴). فضیلت‌های اخلاقی مانند محبت، حسن‌خلق، عفو و صداقت نیز نقش راهبردی در انسجام خانواده دارند (۵). نقد رویکردهای سکولار نشان می‌دهد که معنویت اسلامی در ارتقای سلامت روان زوجین سازوکارهای عمیق‌تری را فعال می‌کند (۶). سلامت روان در اسلام بر محور ایمان، ذکر، کنترل نفس و سبک زندگی متعادل تعریف می‌شود (۷). دین و معنویت اسلامی همچنین ابزارهایی برای معنا‌بخشی، تنظیم هیجان و افزایش تاب‌آوری فراهم می‌کنند (۸).این مطالعه تأکید می‌کند که تعالیم اسلامی ظرفیت بالایی برای طراحی مدل‌های بومی ارتقای سلامت روان و تحکیم خانواده دارند.
کلیدواژه ها
سلامت روان اسلامی، خانواده اسلامی، نوجوانی و دین، روان‌شناسی اسلامی، سبک زندگی اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه شفاهی