| تحلیل تطبیقی فرآیند رشد و تحول انسان از منظر قرآن کریم و روانشناسی اسالمی |
| کد مقاله : 1306-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
صمد مومنی * هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کنگاور |
| چکیده مقاله |
| مطالعه رشد و تحول انسان همواره میان دو رویکرد زیست‌شناختی و روحی مورد توجه بوده است. مسئله اصلی این پژوهش، شکاف موجود میان رویکرد پوزیتیویستی روانشناسی مدرن که عمدتاً بر ابعاد رفتاری و شناختی تمرکز دارد و نیاز به تبیین یک الگوی رشد جامع و معنوی است که ابعاد ماورایی و وجودی انسان را نیز لحاظ کند. هدف این مطالعه، تبیین مراحل رشد و تحول انسان بر اساس آیات قرآن کریم و تحلیل تطبیقی آن با مبانی روانشناسی اسلامی است. روش پژوهش: این مطالعه از نوع کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. جامعه مورد مطالعه شامل آیات مرتبط با تکوین و تکامل انسان در قرآن کریم و متون کلیدی و بنیادین روانشناسی اسلامی (کلاسیک و معاصر) است. نحوه گردآوری داده‌ها از طریق روش اسنادی-کتابخانه‌ای با بررسی نظام‌مند و استخراج مفاهیم کلیدی از منابع دست اول و دوم صورت گرفته است. برای تحلیل داده‌ها، از روش تحلیل محتوایی و تحلیل تطبیقی برای شناسایی نقاط اشتراک و تمایز میان مدل‌های رشد مادی و معنوی استفاده شده است یافته های پژوهش: نتایج نشان می‌دهد که در قرآن کریم، رشد و تحول انسان فراتر از تغییرات بیولوژیک ، یک سیر تکاملی وجودی است که از مرحله ماده به روح و از نفس اماره به سمت نفس مطمئنه حرکت می‌کند. همچنین رشد انسانی در قرآن با مفاهیم فطرت، خلقت و تزکیه پیوند دارد و تحول انسان در قالب یک مدل خطی نیست، بلکه یک فرآیند صعودی است. |
| کلیدواژه ها |
| رشد و تحول، قرآن کریم، روانشناسی اسلامی، نفس، تکامل وجودی. |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط |
