اثربخشی درمان شناختی‑رفتاری اسلامی بر انعطاف‌پذیری شناختی در دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه دوم دارای افت تحصیلی: یک مطالعه نیمه‌آزمایشی
کد مقاله : 1325-QURANPSY (R1)
نویسندگان
شاکر اسماعیل ابراهیم *
دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری اسلامی بر انعطاف‌پذیری شناختی در دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه دوم دارای افت تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل همه دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که دچار افت تحصیلی (کاهش حداقل دو نمره در کارنامه نسبت به ترم قبل یا مردودی در یک یا چند درس اصلی) بودند. نمونه پژوهش ۳۰ نفر از دانش‌آموزان واجد شرایط بودند که به‌طور تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و گواه جای گرفتند. گروه آزمایش طی ۹ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای (هفتگی) درمان شناختی رفتاری اسلامی دریافت کرد؛ گروه گواه هیچ مداخله‌ای نداشت. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (۲۰۱۰) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیری در نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نسخه ۲۷ تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که میانگین نمرات پس‌آزمون گروه آزمایش در متغیر انعطاف‌پذیری شناختی نسبت به گروه گواه تفاوت معناداری دارد (۰۱/۰P<). این نتایج حاکی از آن است که درمان شناختی رفتاری اسلامی می‌تواند به عنوان یک مداخله مؤثر، کوتاه‌مدت و متناسب با فرهنگ ایرانی-اسلامی، توانایی انعطاف‌پذیری شناختی دانش‌آموزان پسر دارای افت تحصیلی را بهبود بخشد و اجرای آن در محیط مدرسه توسط مشاوران توصیه می‌شود.
کلیدواژه ها
درمان شناختی‑رفتاری اسلامی، انعطاف‌پذیری شناختی، افت تحصیلی، دانش‌آموزان پسر
وضعیت: پذیرفته شده