| مقایسه تطبیقی رشد پس از سانحه در روانشناسی اگزیستانسیال و مفهوم ابتلاء در قرآن: زمینههای نظری و کاربردهای توانبخشی در آسیبهای روانی ناشی از جنگ و بحران |
| کد مقاله : 1331-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
جمال الدین کاظمی گلوردی *1، شهاب الدین کاظمی گلوردی2 1کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران 2سطح سه فقه و اصول عمومی. حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران |
| چکیده مقاله |
| رنج همواره بخشی از تجربه انسانی در جنگ و بحران بوده است، اما نگاه به آن از دو منظر روانشناسی اگزیستانسیال (رشد پس از سانحه) و قرآن (ابتلاء) تفاوتهای بنیادینی دارد. این مقاله با هدف مقایسه تطبیقی این دو مفهوم و استخراج کاربردهای آن در توانبخشی روانی آسیبدیدگان جنگ و بحران و به روش توصیفی‑تحلیلی و تطبیقی انجام شده است به این صورت که ابتدا مبانی نظری رشد پس از سانحه در آثار فرانکل، یالوم، تدسکی و کلهون و نیز مفهوم ابتلاء در قرآن صورتبندی شد و سپس در چهار محور منبع معنا، غایت رنج، نقش صبر و شاخصهای تعالی مورد تطبیق قرار گرفت. هر دو دیدگاه رنج را فرصتی برای تحول مثبت میدانند و نگرش فعال فرد را کلیدی میشمارند. اما تفاوتهایی قابل توجهی نیز دارند؛ در رشد پس از سانحه، معنا توسط انسان ساخته میشود و غایت آن رشد روانی در همین جهان است؛ در ابتلاء، معنا ریشه الهی دارد و هدف نهایی قرب و پاداش اخروی است. صبر در قرآن مفهومی عبادی و گستردهتر از مقاومت روانی دارد. مدل ترکیبی پیشنهادی با بازسازی معنای رنج در قالب ابتلاء، پرورش صبر فعال، استفاده از منابع معنوی بومی و امیدآفرینی اخروی میتواند اثربخشی توانبخشی را در جوامع اسلامی افزایش دهد. |
| کلیدواژه ها |
| رشد پس از سانحه، روانشناسی اگزیستانسیال، ابتلاء، قرآن، توانبخشی روانی جنگ |
| وضعیت: پذیرفته شده |
