| تأثیر دین اسلام در جلوگیری و درمان افسردگی: مقایسه اسلام با سایر ادیان |
| کد مقاله : 1359-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
غزاله مریدسادات * کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان،اردکان، ایران |
| چکیده مقاله |
| افسردگی اساسی، به عنوان یکی از شایعترین و ناتوانکنندهترین اختلالات روانپزشکی، با محدودیتهایی در اثربخشیِ درمانهای صرفاً زیستی یا روانشناختی کلاسیک مواجه است. این پژوهش با هدف واکاوی جایگاه و اثربخشی دین اسلام در پیشگیری و درمان افسردگی و مقایسه آن با سایر ادیان انجام شده است. روش پژوهش حاضر مرور نظاممند است که بر اساس دستورالعمل PRISMA و با جستجو در پایگاههای معتبر علمی (فارسی و انگلیسی) تا پایان سال ۲۰۲۵ انجام شده و در نهایت ۴8 مقاله واجد شرایط، انتخاب و تحلیل شده است. یافتهها نشان میدهد دین و معنویت از طریق سازوکارهای روانشناختی نظیر ایجاد معنا و هدف در زندگی، تقویت امید و تابآوری، ارائه حمایت اجتماعی و تنظیم هیجانات از طریق عبادات (مانند نماز، ذکر و تلاوت قرآن)، نقشی محافظتی در برابر افسردگی ایفا میکنند. مفاهیم کلیدی اسلامی نظیر توکل، صبر و شکرگزاری با کاهش آسیبپذیری روانی مرتبطاند. همچنین، نتایج نشان داد مداخلات یکپارچه (مانند درمان شناختی-رفتاری اسلامی) به دلیل همخوانی با نظام ارزشی مراجعان مسلمان، اغلب اثربخشی بیشتری نسبت به درمانهای سکولار در این جمعیت دارند. در نهایت، این پژوهش نتیجه میگیرد که با وجود اشتراکات مکانیسمهای روانشناختی در ادیان مختلف، بهرهگیری آگاهانه و فرهنگمحور از آموزههای اسلامی در فرایند درمان، میتواند با افزایش پذیرش درمان و تقویت منابع درونی مراجع، بهعنوان مکملی قدرتمند در کنار رویکردهای متعارف، به ارتقای سلامت روان در جوامع اسلامی کمک شایانی نماید. |
| کلیدواژه ها |
| افسردگی، درمان اسلامی، سلامت روان، معنویتدرمانی، مقابله دینی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
