| راوی زن:تحلیل گفتگوهای حضرت مریم(ع)و ملکه سبأ از منظر روانشناسی زبان و جنسیت |
| کد مقاله : 1389-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
سمیه براهوئی *1، رضا رضایی2 1دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عرب دانشگاه سیستان و بلوچستان 2دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتگوهای حضرت مریم و ملکه سبأ از منظر روانشناسی زبان و جنسیت انجام شد. تحلیل گفتگوهای شخصیتهای زن قرآنی، به ویژه حضرت مریم (مادر حضرت عیسی) و ملکه سبأ (بلقیس)، میتواند الگوهای زبانی اصیل و فرازمانی را آشکار کند. در این مطالعه کیفی از نوع تحلیل محتوای جهتدار، تمام آیات مرتبط با گفتگوهای حضرت مریم (سورههای آل عمران، مریم و مریم) و ملکه سبأ (سوره نمل) با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی و با تکیه بر چارچوب نظری «سبک گفتار زنانه» و «سبک گفتار مردانه» تحلیل شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که گفتگوهای حضرت مریم دارای سبک زنانه بارز با ویژگیهایی مانند: استفاده از جملات کوتاه و مستقیم، پرسشهای وجودی و عمیق (مانند «أَنَّى یَکُونُ لِی غُلامٌ»)، ابراز شگفتی و حیرت توأم با ایمان، لحن محترمانه و متواضعانه در خطاب به خداوند و جبرئیل، و پرهیز از جدال لفظی بیفایده بود. در مقابل، گفتگوهای ملکه سبأ دارای سبکی متعادل و گاه متمایل به سبک مردانه با ویژگیهایی مانند: استفاده از جملات بلند و محتاطانه، استدلالهای عقلانی و مشورتی (مشورت با سران قوم)، به کارگیری واژگان سیاسی و دیپلماتیک («کِتابٌ کَریمٌ»، «رَسُولٌ کَریمٌ»)، درخواست اطلاعات دقیق و ارسال هدیه برای ارزیابی حریف، و لحن مقتدرانه و محتاطانه در گفتگو با سلیمان بود. از منظر روانشناسی زبان، حضرت مریم سبک گفتار «زنانه-معنوی» با تأکید بر ارتباط عمودی با خداوند و توکل، و ملکه سبأ سبک گفتار «زنانه-مدیریتی» با تأکید بر مشورت، عقلانیت و دیپلماسی را به نمایش گذاشتهاند. |
| کلیدواژه ها |
| حضرت مریم، ملکه سبأ، روانشناسی زبان، جنسیت، سبک گفتار زنانه، تحلیل گفتگو قرآنی. |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط |
