| آسیب شناسی روانی از منظر روانشناسی اسلامی و راههای پیشگیری از آن |
| کد مقاله : 1394-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
مسعود حدادی کهنموئی *1، یاسین مقدم2 1معاون پژوهش مدرسه علمیه امام خمینی(ره) شهرستان خوی 2طلبه سطح یک حوزه علمیه امام خمینی ره خوی |
| چکیده مقاله |
| آسیبشناسی روانی یکی از حوزههای بنیادین روانشناسی است که به مطالعه علمی اختلالات هیجانی، شناختی و رفتاری میپردازد. در رویکردهای رایج معاصر، بهویژه در نظام طبقهبندی تشخیصی انجمن روانپزشکی آمریکا، اختلالات روانی بر اساس معیارهای نشانهشناختی، کارکرد اجتماعی و رنج فردی تعریف میشوند. با این حال، این چارچوبها عمدتاً بر مبانی زیستی ـ روانی ـ اجتماعی استوار بوده و بُعد معنوی و غایتمندی وجود انسان را کمتر مورد توجه قرار دادهاند. در مقابل، روانشناسی اسلامی با اتکا بر انسانشناسی قرآنی و تحلیل مراتب نفس، آسیب روانی را ناشی از اختلال در تعادل قوای ادراکی، شهوی و غضبی و نیز انحراف از فطرت الهی میداند. در این چارچوب، مفاهیمی چون «مرض قلب»، «قسوت قلب»، «یأس»، «حسد» و «حرص» نه صرفاً صفات اخلاقی، بلکه ریشههای بنیادین نابسامانیهای روانی تلقی میشوند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد تطبیقی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای (قرآنی، تفسیری، فلسفی و روانشناسی معاصر)، ابتدا به تبیین مفهوم آسیب روانی در روانشناسی جدید پرداخته، سپس مبانی انسانشناختی آن را در روانشناسی اسلامی تحلیل میکند و در ادامه، به مقایسه این دو رویکرد میپردازد. در نهایت، با استفاده از روش استنتاجی، الگوی پیشگیری مبتنی بر تقویت ایمان، تنظیم هیجانات، تهذیب نفس و اصلاح سبک زندگی دینی استخراج میگردد. یافتهها نشان میدهد که مدل اسلامی، با افزودن بُعد معنوی به الگوی زیستی ـ روانی ـ اجتماعی، ظرفیت ارائه چارچوبی جامعتر برای پیشگیری از اختلالات روانی را داراست. |
| کلیدواژه ها |
| آسیبشناسی روانی، روانشناسی اسلامی، سلامت روان، مرض قلب، پیشگیری. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
