بررسی نقش سبک فرزند پروری والدین در عزت نفس نوجوانان با تأکید بر آموزه‌های دینی و روان‌شناسی
کد مقاله : 1410-QURANPSY (R2)
نویسندگان
احد امیدی1، محمد اسماعیلی *2
1استادیار روان‌شناسی، بخش معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2حوزه علمیه
چکیده مقاله
خانواده نخستین و بنیادی‌ترین بستر شکل‌گیری شخصیت نوجوان به شمار می‌آید و سبک‌های فرزندپروری والدین نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد و تحول عزت‌نفس نوجوان دارند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش سبک‌های فرزندپروری والدین در تبیین عزت‌نفس نوجوانان با تأکید بر آموزه‌های دینی و روان‌شناسی بود. روش پژوهش به لحاظ رویکرد کیفی و به شیوه توصیفی– تحلیلی انجام شده است. داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه نظام‌مند و تحلیل متون و مقالات علمی ـ پژوهشی مرتبط با سبک‌های فرزندپروری و عزت‌نفس گردآوری و مورد تبیین قرار گرفت. یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که سبک فرزندپروری مقتدرانه، به دلیل برخورداری از تعادل میان محبت، پاسخ‌گویی عاطفی و نظارت منطقی، بیشترین تأثیر مثبت را بر عزت‌نفس نوجوانان دارد. در مقابل، سبک فرزندپروری مستبدانه قوی‌ترین عامل تضعیف‌کننده عزت‌نفس نوجوانان شناخته شد. همچنین، سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه کمترین قدرت پیش‌بینی‌کنندگی عزت‌نفس نوجوان را نشان داد و سبک فرزندپروری بی‌تفاوت، به دلیل پاسخ‌گویی عاطفی پایین و نظارت حداقلی، نوجوانان را در معرض سطوح بسیار پایین عزت‌نفس قرار می‌دهد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، سبک فرزندپروری والدین نقشی اساسی در تقویت یا تضعیف عزت‌نفس نوجوانان ایفا می‌کند و تربیت مقتدرانه، همسو با یافته‌های روان‌شناختی و آموزه‌های اسلامی، مؤثرترین الگوی تربیتی محسوب می‌شود. نتایج این پژوهش می‌تواند به‌عنوان راهنمایی علمی برای والدین و مربیان در جهت اصلاح سبک‌های فرزندپروری و ارتقای عزت‌نفس نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
سبک‌های فرزندپروری، عزت‌نفس، نوجوانان، خانواده، والدگری، تربیت ‌فرزند
وضعیت: پذیرفته شده