روانشناسی اسلامی و روان‌شناسی مقاومت در قرآن کریم و کلام معصوم
کد مقاله : 1411-QURANPSY (R1)
نویسندگان
فاطمه اسدی *1، ثنا صفری2
1دانشگاه فرهنگیان
2دانشگاه پیام نور
چکیده مقاله
هدف:این پژوهش با هدف تبیین مبانی انسان‌شناختی روان‌شناسی اسلامی، تحلیل مؤلفه‌های آرامش روانی، و شناسایی نقش ایمان، توکل، صبر و استقامت در تقویت تاب‌آوری روانی از منظر قرآن و کلام معصوم انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه‌ای و مطالعه منابع معین اسلامی شامل قرآن کریم، نهج‌البلاغه، اصول کافی، تحف‌العقول، غررالحکم و بحارالانوار صورت گرفته است. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی و تفسیر قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: روان‌شناسی اسلامی بر اصولی چون کرامت ذاتی انسان، دو ساحتی بودن وجود او، فطرت الهی و اختیار و مسئولیت استوار است. ساختار شخصیت در اسلام بر سه مؤلفه عقل، قلب و نفس بنا شده و نفس دارای مراتب اماره، لوّامه و مطمئنه است. مؤلفه‌های آرامش روانی شامل یاد خدا، صبر، توکل و امید است که هر یک در آیات و روایات به‌عنوان مکانیسم‌های مؤثر برای کاهش اضطراب و ایجاد امنیت روانی معرفی شده‌اند. الگوهای قرآنی و روایی همچون زندگی پیامبران اولوالعزم و سیره عملی امام علی (ع)، نمونه‌های عینی مقاومت در برابر سختی‌ها ارائه داده‌اند نتیجه‌گیری: روان‌شناسی اسلامی با ارائه الگویی جامع و مبتنی بر فطرت، راهکارهای مؤثری برای سلامت روان و مقاومت در برابر بحران‌های فردی و اجتماعی ارائه می‌دهد. این رویکرد با تلفیق آموزه‌های دینی و یافته‌های علمی، می‌تواند به‌عنوان الگویی کارآمد در مدارس، خانواده‌ها و مراکز درمانی به‌کار گرفته شود و زمینه‌ساز تربیت نسلی مقاوم، متعادل و باایمان گردد.
کلیدواژه ها
روان‌شناسی اسلامی، مقاومت، صبر، توکل، تاب‌آوری روانی، قرآن کریم، معصوم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر