تعامل دوسویه در روابط زناشویی بر اساس آموزه‌های “مودت و رحمت”: یک مطالعه کیفی
کد مقاله : 1415-QURANPSY (R2)
نویسندگان
اعظم رحمانی *
مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
چکیده مقاله
خانواده بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی است و در اسلام، ازدواج برای ایجاد آرامش روانی، مودت و رحمت شکل گرفته است. بااین‌حال، کیفیت تعاملات عاطفی و جنسی زوجین، یکی از چالش‌های اصلی خانواده‌های ایرانی است که ریشه در پیچیدگی‌های فرهنگی، اجتماعی و دینی دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی تعامل دوسویه در روابط زناشویی از منظر زنان ایرانی و در پرتو آموزه‌های روان‌شناسی قرآن‌محور انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای قراردادی انجام گردید. ۱۲ زن متأهل یا مطلقه با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع جمع‌آوری شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج تم اصلی «تعامل دوسویه در روابط زناشویی» با دو طبقه «رضایت و توافق» و «نفی پاداش و باج‌گیری» و ۸ زیرطبقه انجامید. زنان بر مؤلفه‌هایی چون رضایت دوطرفه، لذت مشترک، آمادگی و معاشقه، گفت‌وگو، مشاوره و سکس‌تراپی، و رد معامله‌گری تأکید داشتند که با آموزه‌های قرآن‌محور نظیر «مودت و رحمت»، «معاشرت به معروف» و «سکینه» هم‌خوانی کامل دارد. بر اساس تفسیر المیزان، «معاشرت به معروف» به معنای رفتار نیکو و عادلانه با همسر و رعایت حقوق متقابل است. زنان ایرانی بر تعامل دوسویه تأکید دارند و تقویت آن بر اساس آموزه‌های قرآن‌محور می‌تواند رضایت زناشویی را افزایش، تعارضات را کاهش و از روابط خارج از ازدواج پیشگیری کند. پیشنهاد می‌شود وزارت بهداشت، سازمان بهزیستی و نهادهای دینی با همکاری یکدیگر، برنامه‌های ملی آموزش مهارت‌های ارتباطی و جنسی با رویکرد قرآن‌محور طراحی کنند.
کلیدواژه ها
تعامل دوسویه، روابط زناشویی، روان‌شناسی قرآن‌محور، زنان ایرانی، رضایت جنسی
وضعیت: پذیرفته شده