| نقش بالقوه استغفار در تعدیل استرس و تنظیم مسیرهای روان‌عصبی–ایمنی مرتبط با سلامت و ترمیم بدن: ارائه یک مدل مفهومی در روان‌تنی اسلامی |
| کد مقاله : 1418-QURANPSY (R2) |
| نویسندگان |
|
غزاله محمدخانی * ندارم |
| چکیده مقاله |
| استرس مزمن با فعال‌سازی مداوم محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–آدرنال (HPA)، برهم‌زدن تعادل دستگاه عصبی خودمختار و تشدید پاسخ‌های التهابی، عملکرد ایمنی و فرایندهای ترمیمی بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در مقابل، پژوهش‌های روان‌نورواندومنیولوژی نشان داده‌اند که فرایندهای شناختی، هیجانی و معنوی می‌توانند از طریق کاهش استرس ادراک‌شده بر برخی شاخص‌های زیستی مرتبط با سلامت اثرگذار باشند. هدف این مقاله، ارائه یک مدل مفهومی برای تبیین نقش بالقوه استغفار به‌عنوان یک سازه معنوی–شناختی در تعدیل استرس و ارتباط غیرمستقیم آن با مسیرهای روان‌عصبی–ایمنی است. پژوهش حاضر از نوع نظری–مفهومی بوده و با مرور نظام‌مند منابع اسلامی و ادبیات علمی مرتبط با نظریه استرس و مقابله، بار آلواستاتیک، پاسخ آرام و روان‌نورواندومنیولوژی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد استغفار می‌تواند از طریق کاهش نشخوار ذهنی، تعدیل احساس گناه ناسازگار، تقویت امید، بازسازی معنا و ارتقای مقابله معنوی، به کاهش استرس ادراک‌شده و بهبود تنظیم هیجانی کمک کند. بر پایه شواهد موجود، انتظار می‌رود این تغییرات به‌صورت غیرمستقیم با تعدیل فعالیت محور HPA، بهبود تعادل خودمختار و ایجاد شرایط زیستی مساعدتر برای حفظ هم‌ایستایی همراه باشند. بااین‌حال، این مدل صرفاً فرضیه‌ساز است و برای تأیید آن انجام مطالعات تجربی و کارآزمایی‌های بالینی ضروری است. |
| کلیدواژه ها |
| استغفار، روان‌تنی اسلامی، استرس، روان‌نورواندوایمنی‌شناسی، سلامت معنوی، تنظیم هیجانی، مدل مفهومی، هم‌ایستایی زیستی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
