| الگوهای مقابله با اضطراب در شخصیت حضرت موسی (ع) و سامری در سوره طه بر اساس نظریه کارن هورنای |
| کد مقاله : 1436-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
حامد پورحشمتی درگاه *1، علی اکبر احمدیاری2 1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه گیلان، گیلان، رشت، ایران 2دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاه گیلان، گیلان، رشت، ایران. |
| چکیده مقاله |
| کارن هورنای، از برجسته‌ترین روان‌کاوان مکتب نوفرویدی، شخصیت انسان را حاصل تعامل عوامل فردی، اجتماعی و فرهنگی می‌داند و اضطراب بنیادی را منشأ بسیاری از تعارض‌های درونی و رفتارهای روان‌رنجور معرفی می‌کند. از دیدگاه او، انسان برای مقابله با این اضطراب، یکی از سه الگوی «حرکت به سوی مردم»، «حرکت علیه مردم» یا «حرکت دور از مردم» را برمی‌گزیند که هر یک شیوه‌ای متفاوت از تعامل با دیگران را بازنمایی می‌کند و افراط در آن‌ها به شکل‌گیری شخصیت روان‌رنجور می‌انجامد. قرآن کریم با ترسیم شخصیت‌های گوناگون، زمینه‌ای مناسب برای تحلیل انگیزه‌ها و الگوهای رفتاری انسان فراهم می‌سازد. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه شخصیت کارن هورنای، به بررسی تطبیقی ابعاد شخصیتی و شیوه‌های مواجهه با اضطراب در شخصیت حضرت موسی(ع) و سامری در سوره طه می‌پردازد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع تفسیری و روان‌شناختی، داده‌ها را با رویکردی تطبیقی تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتارهای حضرت موسی(ع)، از جمله شرح صدر، توجه به اقتضائات مخاطب و گفت‌وگوی نرم با فرعون، از حیث ظاهری با الگوی «حرکت به سوی مردم» شباهت دارد، در مقابل، سامری با توسل به فریب، نفوذ بر افکار عمومی، قدرت‌طلبی، خودبرتربینی و توجیه رفتارهای خویش، ویژگی‌هایی همسو با الگوی «حرکت علیه مردم» را آشکار می‌سازد. در نتیجه، تقابل شخصیت حضرت موسی(ع) و سامری، دو الگوی کاملاً متفاوت از تعامل با انسان‌ها را به نمایش می‌گذارد و تحلیل آن‌ها در پرتو نظریه هورنای، ظرفیت این نظریه را برای تبیین ابعاد روان‌شناختی شخصیت‌های قرآنی نشان می‌دهد. |
| کلیدواژه ها |
| کارن هورنای، اضطراب، سوره طه، شخصیت حضرت موسی(ع)، سامری. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
