روان‌شناسی مقاومت مبتنی بر آموزه‌های روانشناختی قرآن کریم(چالش‌ها و راهکارها)
کد مقاله : 1454-QURANPSY (R1)
نویسندگان
صدیقه سادات میرزاپور آلهاشم *
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور
چکیده مقاله
مقاومت روان‌شناختی یکی از مؤلّفه‌های بنیادین سلامت روان در روان‌شناسی مثبت‌گرا است و به توانایی فرد برای حفظ کارکرد سازگارانه در برابر فشارها، تهدیدها و بحران‌ها اشاره دارد. به عبارتی، مقاومت روانی به مجموعه‌ای از واکنش‌های ذهنی، عاطفی و رفتاری گفته می‌شود که فرد در برابر تغییر، پذیرش یک ایده جدید یا رویارویی با حقایقی که با باورهای فعلی او در تضاد هستند از خود نشان می‌دهد. این حالت در واقع یک مکانیزم دفاعی است که هدف آن حفظ تعادل روانی و محافظت از خود در برابر تهدیدهای درک شده است.در جهان معاصر، افزایش تنش‌های اجتماعی، اقتصادی و هیجانی، ضرورت تقویت این سازوکار را دوچندان کرده است. قرآن کریم به عنوان متنی وحیانی، مجموعه‌ای از آموزه‌های شناختی، هیجانی و رفتاری ارائه می‌دهد که می‌تواند بنیانی برای ارتقاء مقاومت روانی باشد. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد استنباطی، چالش‌های روان‌شناسی مقاومت در جامعه امروز را بررسی کرده و راهکارهای مبتنی بر قرآن را استخراج می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضعف معناجویی، ناپایداری هیجانی، ناامیدی، گسست معنوی و ضعف الگوگیری از شخصیّت‌های مقاوم، از چالش‌های اصلی هستند. در مقابل، مفاهیمی چون صبر، توکّل، امید فعّال، ذکر و تفکّر راهکارهای مؤثّر قرآن برای تقویت مقاومت روانی محسوب می‌شوند.
کلیدواژه ها
روانشناسی مقاومت، قرآن کریم، چالش‌ها، راهکارها
وضعیت: پذیرفته شده