روانشناسی مقاومت و مبانی آن و حل تعارضات پس از جنگ آن با ارائه رویکرد های روانشناسی
کد مقاله : 1460-QURANPSY
نویسندگان
سید ابوالفضل رساء *
دانشجو معلم
چکیده مقاله
جنگ‌ها و بحران‌های جمعی از دیرباز تاکنون یکی از عمیق‌ترین منابع آسیب‌های روان‌شناختی برای جوامع بشری بوده‌اند. در مواجهه با این رویدادهای فاجعه‌بار، برخی از افراد و گروه‌ها دچار اختلالات روان‌شناختی مزمن می‌شوند، درحالی‌که دیگران توانایی قابل‌توجهی در حفظ سلامت روان و حتی رشد پس از سانحه از خود نشان می‌دهند. این مقاله به بررسی مفهوم مقاومت روان‌شناختی (Psychological Resilience) به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین سازه‌های نظری در روان‌شناسی بحران و جنگ می‌پردازد و رویکردهای مداخله‌ای مؤثر در این حوزه را مرور می‌کند. یافته‌های پژوهش‌های نظام‌مند و فراتحلیل‌های اخیر نشان می‌دهد که مقاومت روان‌شناختی در بستر آسیب‌های جمعیِ انسان‌ساخت، مفهومی چندبعدی، پویا و وابسته به بافت است که در سه سطح اصلی قابل‌تبیین است: ۱) منابع درون‌فردی (ازجمله راهبردهای مقابله‌ای و تنظیم هیجانی)، ۲) فرایندهای چندسیستمی و رابطه‌ای (ازجمله حمایت خانواده و جامعه)، و ۳) تداوم اجتماعی–فرهنگی و هویتی (ازجمله حافظه جمعی و سنت‌های فرهنگی). در حوزه مداخله، رویکردهایی همچون آموزش تکنیک‌های بازیابی (Teaching Recovery Techniques)، کمک‌های اولیه روان‌شناختی (Psychological First Aid)، برنامه‌های مدرسه‌محور، و مداخلات مبتنی بر جامعه از مؤثرترین راهبردهای شناخته‌شده هستند. مقاله حاضر با تلفیق یافته‌های معاصر، چارچوبی یکپارچه برای درک مقاومت روان‌شناختی در بحران‌های جنگی ارائه می‌دهد و بر ضرورت طراحی مداخلات فرهنگ‌بنیان، جامعه‌محور و نظام‌گرا تأکید می‌کند.
کلیدواژه ها
مقاومت روان‌شناختی، مداخله در بحران، جنگ، آسیب روانی، اختلال استرس پس از سانحه، کمک‌های اولیه روان‌شناختی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر