| خیانت زناشویی به‌مثابه فروپاشی امانت رابطه، بازسازی یک الگوی قرآن‌محور در گفت‌وگوی انتقادی با روانشناسی روابط فرازناشویی |
| کد مقاله : 1462-QURANPSY (R1) |
| نویسندگان |
|
آرش رجبی *1، سیده معصومه طباطبایی2 1دانشگاه امیرکبیر 2دانشگاه امیر کبیر |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف بازسازی مفهومی خیانت زناشویی بر پایه مفاهیم کلیدی قرآن (عهد، امانت، صدق و حفظ حریم) در گفت‌وگوی انتقادی با یافته‌های روانشناسی روابط فرازناشویی انجام شده است. روش پژوهش، تحلیل مفهومی‑موضوعی آیات منتخب قرآن با ارجاع به تفاسیر معتبر (المیزان و نمونه) و مقایسهٔ نظام‌مند با پژوهش‌های تجربی (گلس، ۲۰۰۳؛ اسنایدر، باکام و گوردن، ۲۰۰۷؛ گاتمن، ۲۰۱۴؛ اسپرینگ، ۲۰۱۲) است. یافته‌ها نشان می‌دهد که خیانت یک رویداد لحظه‌ای نیست، بلکه فرایندی تدریجی است که با ابهام در مرزهای رابطه آغاز می‌شود، از طریق انتقال صمیمیت انحصاری به شخص سوم پیش می‌رود، با توجیه‌گری و عقلانی‌سازی تداوم می‌یابد و به پنهان‌سازی و گسست اعتماد می‌انجامد. مفهوم قرآنی «متخذات اخدان» در آیه ۲۵ سوره نساء، چنانکه علامه طباطبایی در المیزان تبیین کرده است، مرز روشنی میان «دوستی آشکار مبتنی بر تعهد» و «دوستی پنهان مبتنی بر خیانت» ترسیم می‌کند که با یافته‌های معاصر درباره «خیانت کوچک» (گاتمن، ۲۰۱۴) و «دوستی‌های به‌ظاهر بی‌خطر» (گلس، ۲۰۰۳) هم‌پوشانی قابل‌توجهی دارد. نوآوری پژوهش، ارائهٔ الگوی «فروپاشی امانت رابطه» است که خیانت را نه یک واقعه، بلکه فرسایش تدریجی امانت رابطه از طریق نقض عهد، صدق و حریم‌داری تبیین می‌کند. این الگو می‌تواند زمینه‌ساز مداخلات پیشگیرانه و زوج‌درمانی مبتنی بر قرآن باشد و برای پژوهش‌های تجربی آینده قابل نقد و آزمون است. |
| کلیدواژه ها |
| خیانت زناشویی، امانت رابطه، عهد، متخذات اخدان، قرآن و روانشناسی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
