| رابطه استرس خانوادگی با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان: نقش میانجی اضطراب تحصیلی |
| کد مقاله : 1464-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
فاطمه رضائی کلاکی * کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه گلستان، گرگان، ایران و دبیر جغرافیا استان مازندران |
| چکیده مقاله |
| پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان از عوامل فردی، خانوادگی و آموزشی تأثیر می‌پذیرد و شرایط نامطلوب خانواده می‌تواند با افزایش فشار روانی، عملکرد تحصیلی را کاهش دهد. در این میان، اضطراب تحصیلی یکی از سازوکارهای احتمالی ارتباط میان استرس خانوادگی و پیشرفت تحصیلی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس استرس خانوادگی و بررسی نقش میانجی اضطراب تحصیلی در این رابطه انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی و مبتنی بر تحلیل میانجی‌گری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم دبیرستان حضرت خدیجه شهر بهشهر در سال تحصیلی 1404-1405، و حجم نمونه برابر با 37 دانش‌آموز است. برای تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی، پیرسون و تحلیل میانجی‌گری با استفاده از روش Bootstrap استفاده شده است. یافته‌ها نشان داد که بین استرس خانوادگی و اضطراب تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ همچنین استرس خانوادگی با پیشرفت تحصیلی رابطه منفی و معناداری داشت، بین اضطراب تحصیلی و پیشرفت تحصیلی نیز رابطه منفی و معناداری مشاهده شد. نتایج تحلیل میانجی‌گری نشان داد اثر غیرمستقیم استرس خانوادگی بر پیشرفت تحصیلی از طریق اضطراب تحصیلی 331/0- بود و فاصله اطمینان 95 درصد صفر را دربرنگرفت. همچنین، پس از ورود اضطراب تحصیلی به مدل، اثر مستقیم استرس خانوادگی بر پیشرفت تحصیلی 179/0- به دست آمد. این یافته‌ها نشان می‌دهد اضطراب تحصیلی می‌تواند در رابطه بین استرس خانوادگی و پیشرفت تحصیلی نقش میانجی داشته باشد و بخشی از ارتباط میان شرایط خانوادگی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را تبیین کند. |
| کلیدواژه ها |
| استرس خانوادگی، اضطراب تحصیلی، پیشرفت تحصیلی، دانش‌آموزان، تحلیل میانجی‌گری. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
