«طراحی الگوی مفهومی پیشگیری از خشونت اجتماعی بر پایه مؤلفه‌های روان‌شناسی اسلامی»
کد مقاله : 1486-QURANPSY (R1)
نویسندگان
امیر اسدی1، محمد صیدی *2
1فارغ‌التحصیل کارشناسی روان‌شناسی، دانشگاه ملایر
2کارمند رسمی آموزش و پرورش (آموزگار)
چکیده مقاله
خشونت اجتماعی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی و انسجام اجتماعی است و شکاف میان روان‌شناسی معاصر و ظرفیت‌های بومی، ضرورت طراحی الگوهای فرهنگی-مذهبی را آشکار ساخته است. هدف این پژوهش، طراحی الگوی مفهومی پیشگیری از خشونت اجتماعی بر پایه مؤلفه‌های روان‌شناسی اسلامی در چارچوب آموزه‌های قرآن و سنت نبوی بود. روش پژوهش، مروری-تحلیلی با رویکرد تحلیل مفهومی بود و داده‌ها به روش کتابخانه‌ای از منابع اسلامی و پایگاه‌های معتبر علمی گردآوری شدند. بر اساس تحلیل مفهومی، دوازده مؤلفه اصلی شامل صبر، حلم، کظم غیظ، تقوا، خودکنترلی، عفو و گذشت، عدالت، رحمت، احسان، مسئولیت‌پذیری، کرامت انسانی و عقلانیت استخراج و با سازه‌های روان‌شناسی معاصر تطبیق داده شدند. این مؤلفه‌ها در سه بُعد شناختی-ارزشی، هیجانی-تنظیمی و اجتماعی-رفتاری سازماندهی شدند و الگوی پیشنهادی با روابط بازخوردی و غیرخطی میان ابعاد، عوامل زمینه‌ای را در سطوح خرد، میانی و کلان لحاظ می‌کند. یافته‌ها نشان داد پیشگیری از خشونت اجتماعی حاصل تعامل مستمر این سه بُعد با یکدیگر و با بستر اجتماعی است. نتایج حاکی از آن است که الگوی طراحی‌شده می‌تواند مبنایی نظری برای پژوهش‌های آتی و طراحی مداخلات آموزشی، مشاوره‌ای و فرهنگی به‌منظور کاهش خشونت اجتماعی و ارتقای سلامت روان فراهم آورد.
کلیدواژه ها
خشونت اجتماعی، پیشگیری از خشونت، روان‌شناسی اسلامی، الگوی مفهومی
وضعیت: پذیرفته شده