قرآن، روان‌شناسی و آینده دانش: گذار از رویکرد توصیفی به رویکرد آینده‌ساز
کد مقاله : 1489-QURANPSY (R1)
نویسندگان
سید محمدمهدی حکیم *1، انسیه جباری2، رضا میرغلامی مشهد3
1دانشجوی دارالحکمه کانادا و فارغ التحصیل مهندسی آینده پژوهی
2کارشناسی ارشد روانشناسی
3کارشناسی ارشد
چکیده مقاله
تحولات پرشتاب در حوزه علم و دانش، ضرورت بازاندیشی در مبانی نظری و جهت‌گیری‌های علوم انسانی را بیش از پیش آشکار ساخته است. این مقاله با هدف تبیین نقش قرآن و آموزه‌های آن در ارتقای کارکردهای روان‌شناسی و مشاوره، به بررسی گذار از رویکردهای صرفاً توصیفی به رویکردهای آینده‌ساز در تولید و جهت‌دهی به دانش می‌پردازد. در این چارچوب، روان‌شناسی و مشاوره نه صرفاً به‌عنوان حوزه‌های کاربردی، بلکه به‌مثابه ابزارهایی برای فهم عمیق‌تر انسان در پرتو معرفت قرآنی مورد توجه قرار می‌گیرند. روش پژوهش این مقاله کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و تحلیل مفهومی آموزه‌های قرآنی و ادبیات مرتبط با روان‌شناسی است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که تلفیق مبانی قرآنی با رویکردهای روان‌شناختی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نگاهی فعال، مسئله‌محور و آینده‌نگر در علوم انسانی باشد، نگاهی که از سطح توصیف وضعیت موجود فراتر رفته و به سمت طراحی آینده مطلوب حرکت می‌کند. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که پیوند میان قرآن، روان‌شناسی و مشاوره ظرفیت آن را دارد که به شکل‌گیری یک پارادایم آینده‌ساز در علوم انسانی کمک کند، پارادایمی که هم در سطح نظری و هم در سطح کاربردی، امکان بازتعریف نقش انسان و جهت‌گیری دانش را فراهم می‌سازد.
کلیدواژه ها
معرفت قرآنی، انسان‌شناسی، روان‌شناسی، علوم انسانی، رویکرد آینده‌ساز
وضعیت: پذیرفته شده