تبیین تجربه زیسته دختران محجبه و مذهبی از پدیده تأخیر در ازدواج و تجرد قطعی: یک مطالعه کیفی با رویکرد روانشناسی قرآنی
کد مقاله : 1495-QURANPSY
نویسندگان
راضیه اعتصامی پور *، فاطمه رستگاری
دانشگاه پیام نور
چکیده مقاله
هدف ازاین پژوهش تبیین تجربه زیسته، تعارضات روانشناختی-دینی و راهبردهای مقابلهای دختران محجبه و مذهبی در مواجهه با پدیده تأخیر در ازدواج و تجرد قطعی با رویکرد روانشناسی قرآنی بود . پژوهش کیفی حاضر در زمره پژوهش های پدیدارشناسی تفسیری می باشد. مشارکت کنندگان در این پژوهش دختران محجبه و مذهبی ساکن شهر شیراز و شهرستانهای تابعه استان فارس بوده اند. نمونهگیری در پژوهش حاضر به صورت هدفمند بوده و روش انتخاب نمونه نیز، نمونه گیری گلوله برفی بوده است. با استناد به قانون اشباع نظری، حجم نمونه ۱۲ نفر بود. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق با مشارکتکنندگان ۲۸ تا ۴۰ ساله با سابقه ۳ تا ۱۵ سال جستجوی ازدواج انجام شد. دادهها با روش تحلیل مضمون و با استفاده از چارچوب روانشناسی قرآنی (با تأکید بر مفاهیم صبر، توکل، رضا، امید و دعا) تحلیل گردیدند. تحلیل مصاحبهها منجر به شناسایی ۵ مضمون اصلی و ۲۱ مفهوم محوری شد: تعارض بین باورهای دینی و واقعیت اجتماعی، فشار سیستم خانوادگی و اجتماعی، بحران هویت دینی-جنسیتی، راهبردهای مقابلهای مبتنی بر آموزههای قرآنی، و بازتعریف معنای زندگی و ازدواج در پرتو قرآن. یافتهها نشان میدهد که دختران محجبه و مذهبی در مواجهه با تأخیر در ازدواج، یک فرآیند تحولی را تجربه میکنند که از بحران و تعارض آغاز شده و از طریق راهبردهای مقابلهای مبتنی بر آموزههای قرآنی به بازتعریف معنا و سازگاری عمیق منجر میشود. آنان با تکیه بر مفاهیمی چون صبر، توکل، رضا و دعا، از حالت "انتظار منفعلانه" خارج شده و به "پرواز" در مسیرهای دیگر زندگی روی میآورند.
کلیدواژه ها
تأخیر در ازدواج، تجرد قطعی، دختران محجبه، روانشناسی قرآنی، تجربه زیسته
وضعیت: پذیرفته شده