اثربخشی درمان شناختی-رفتاری اسلامی بر کاهش خشونت اجتماعی: یک مرور نظام‌مند
کد مقاله : 1498-QURANPSY
نویسندگان
گلاره امیری *
هیات علمی گروه معارف اسلامی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
چکیده مقاله
خشونت اجتماعی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت روان و انسجام اجتماعی به شمار می‌رود و مداخلات فرهنگ‌محور برای کاهش آن در جوامع اسلامی ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری با رویکرد اسلامی بر کاهش خشونت اجتماعی انجام شد. در این مرور نظام‌مند، مطالعات تجربی و نیمه‌تجربی منتشرشده بر اساس معیارهای روش‌شناختی انتخاب و کیفیت آن‌ها ارزیابی شد. یافته‌های حاصل از ترکیب روایتی مطالعات نشان داد که درمان شناختی-رفتاری اسلامی با بهره‌گیری از بازسازی شناختی مبتنی بر صبر، بخشش، توکل و مدیریت خشم، پرخاشگری و رفتارهای خشونت‌آمیز را به‌طور معنادار کاهش می‌دهد و همزمان به ارتقای سلامت معنوی و رشد اخلاقی مراجعان کمک می‌کند. همچنین همسویی این مداخله با ارزش‌های دینی و فرهنگی، پذیرش و تداوم درمان را در جمعیت‌های مسلمان افزایش می‌دهد. با وجود ناهمگونی در طرح‌های پژوهشی، نبود ابزار واحد برای سنجش خشونت اجتماعی و ضعف در دوره‌های پیگیری، شواهد موجود از اثربخشی این رویکرد حمایت می‌کند. از این رو، انجام کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده با حجم نمونه کافی و پیگیری بلندمدت ضروری است. در مجموع، شواهد اولیه بیانگر قابلیت درمان شناختی-رفتاری اسلامی به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر و قابل پذیرش در برنامه‌های پیشگیری و کاهش خشونت اجتماعی در جوامع اسلامی است.
کلیدواژه ها
کلیدواژه‌ها: درمان شناختی-رفتاری اسلامی، خشونت اجتماعی، پرخاشگری، سلامت معنوی
وضعیت: پذیرفته شده