پیشگیری از آسیب‌های روانشناختی معلمان با تکیه بر آموزه‌های معنوی صحیفه رابعه سجادیه
کد مقاله : 1504-QURANPSY
نویسندگان
سیدمحسن طباطبایی *1، وحیده عامری بافقی2
1گروه حقوق، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران
2گروه روانشناسی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران
چکیده مقاله
معلمان به‌عنوان ارکان هدایت تربیتی، به‌طور مداوم در معرض آسیب‌های روانشناختی ناشی از استرس شغلی، فرسودگی هیجانی، تشتت شناختی و بحران‌های معنایی قرار دارند؛ آسیب‌هایی که الگوهای متداول روان‌شناسی مدرن به دلیل غفلت از لنگرگاه وجودی و معنوی انسان، کارآمدی محدودی در پیشگیری بنیادین آن‌ها دارند. پژوهش حاضر با روش تحلیل توصیفی-تحلیلی درون‌متنی و با تکیه بر آموزه‌های دعای ۵۸ صحیفه رابعه سجادیه (گردآوری محدث نوری)، به طراحی «الگوی پنج‌سطحی پیشگیری از آسیب‌های روانشناختی معلمان» می‌پردازد. این الگو مشتمل بر پنج سطح پیشگیرانه است: تنظیم هیجانی برای مهار اضطراب و افسردگی، صیانت شناختی جهت مقابله با وسواس و تشتت ذهنی، حفظ تعادل زیستی-روانی برای پیشگیری از فرسودگی مفرط، پالایش اخلاقی به‌منظور پیشگیری از فرسایش روابط بین‌فردی و در نهایت، بازسازی شناختی-وجودی مبتنی بر تفویض و توکل فعال. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که این منظومه تعاملی، به‌عنوان چارچوبی اسلامی و کاربردی، می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های کلان در نظام تعلیم و تربیت و تدوین بسته‌های مداخله‌ای برای توانمندسازی معلمان و ارتقای سلامت روان در محیط‌های آموزشی قرار گیرد.
کلیدواژه ها
آسیب‌های روانشناختی، روانشناسی اسلامی، صحیفه رابعه سجادیه، سلامت معنوی، معلمان
وضعیت: پذیرفته شده