| آسیب‌های اجتماعی از منظر روانشناسی اسلامی و ارائه الگوی چندسطحی «حیات طیبه»برای پیشگیری: رویکردی تلفیقی مبتنی بر روانشناسی معاصر و آموزه‌های اسلامی |
| کد مقاله : 1506-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
محمد عباسی سورشجانی * مشاور مدرسه - مدرس دانشگاه |
| چکیده مقاله |
| آسیب‌های اجتماعی از مهم‌ترین چالش‌های جوامع معاصر هستند که پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت روان، انسجام خانواده، سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار برجای می‌گذارند. با وجود گسترش برنامه‌های پیشگیرانه، بسیاری از این برنامه‌ها بر رویکردهای تک‌بعدی استوار بوده و کمتر به ظرفیت‌های فرهنگی و دینی جوامع توجه کرده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین آسیب‌های اجتماعی از منظر روانشناسی اسلامی و ارائه الگویی بومی برای پیشگیری از آن‌ها انجام شد. این پژوهش با روش مرور تحلیلی و تلفیقی، ضمن بررسی مبانی روانشناسی اسلامی و یافته‌های روانشناسی معاصر، به تحلیل عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی و ساختاری مؤثر بر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی پرداخت. یافته‌ها نشان داد که مفاهیمی مانند فطرت، خودتنظیمی، سلامت معنوی، استحکام خانواده، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و عدالت، ظرفیت بالایی برای طراحی برنامه‌های پیشگیرانه دارند و با بسیاری از سازه‌های مطرح در روانشناسی معاصر هم‌پوشانی دارند. بر این اساس، «الگوی چندسطحی حیات طیبه» (HTMP) در پنج سطح فردی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی و حکمرانی ارائه شد. این الگو با تلفیق اصول روانشناسی اسلامی و یافته‌های علمی روز، چارچوبی کاربردی برای طراحی مداخلات پیشگیرانه در مدارس، مراکز مشاوره، سازمان بهزیستی و سایر نهادهای اجتماعی فراهم می‌آورد. نوآوری پژوهش حاضر در ارائه مدلی بومی و چندسطحی است که علاوه بر تبیین نظری، قابلیت اجرا در نظام آموزشی و خدمات سلامت روان را نیز دارد. |
| کلیدواژه ها |
| آسیب‌های اجتماعی، روانشناسی اسلامی، پیشگیری، حیات طیبه، سلامت روان، خانواده، HTMP. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
