| تبیین نقش مؤلفه‌های قرآنی صبر و مهار نفس در ارتقای کارکردهای اجرایی و شناخت اجتماعی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی بر پایه بازی‌درمانی شناختی-رفتاری |
| کد مقاله : 1512-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
علیرضا فریدونی * کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، معلم ابتدایی شهرستان بهار، ایران. |
| چکیده مقاله |
| اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی-رشدی دوران کودکی است که با نقایص بنیادین در کارکردهای اجرایی و ابعاد شناخت اجتماعی همراه است. هدف از پژوهش حاضر، تبیین نظری نقش مؤلفه‌های قرآنی صبر و ثبات قدم، کظم غیظ، رفق و احسان و تذکر و مراقبه در ارتقای کارکردهای اجرایی و شناخت اجتماعی کودکان ۹ تا ۱۲ سال مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی در بستر بازی‌درمانی شناختی-رفتاری (CBPT) بود. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد سنتز نظری تطبیقی و تحلیل اسنادی نظام‌مند بود که در آن متون تفسیری و آموزه‌های روان‌شناختی قرآن کریم با الگوهای نوین عصب‌روان‌شناختی و مداخلات بازی‌محور پیوند داده شدند. یافته‌ها نشان داد که آموزه صبر با بازداری پاسخ و توجه پایدار، کظم غیظ با خودتنظیمی هیجانی و مدولاسیون بادامه مغز، رفق با نظریه ذهن و رمزگردانی همدلانه، و تذکر با پایشگری شناختی و حافظه فعال انطباق دارند. درونی‌سازی این مؤلفه‌ها در فضای تجربی، نمادین و ساختاریافته بازی‌درمانی شناختی-رفتاری موجب تعدیل فعالیت از بالا به پایین قشر پیش‌پیشانی و کاهش رفتارهای تکانشی و خطای اسناد خصمانه می‌گردد. همچنین بر پایه این سنتز مفهومی، یک بسته مداخله‌ای ۱۰ جلسه‌ای بومی تحت عنوان CBPT-Q تدوین شد. در نتیجه، تلفیق غنای معنایی-انگیزشی قرآن کریم با فنون فعال بازی‌درمانی، الگویی کارآمد، چندبعدی و متناسب با بافت فرهنگی جهت کاهش علائم هسته‌ای ADHD، ارتقای سازگاری تحصیلی و پذیرش همسالان فراهم می‌آورد که اجرای کارآزمایی‌های بالینی تصادفی برای ارزیابی تجربی آن پیشنهاد می‌گردد. |
| کلیدواژه ها |
| مؤلفه‌های قرآنی، صبر و مهار نفس، اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD)، بازی‌درمانی شناختی-رفتاری (CBPT). |
| وضعیت: پذیرفته شده |
