| واکاوی کارکرد طرح‌واره‌های تصوری در سوره مبارکه یس از منظر شناخت بدنمند و روانشناسی شناختی |
| کد مقاله : 1535-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
شهین شیخ سنگ تجن * استادیار رشته زبانشناسی دانشگاه پیام نور |
| چکیده مقاله |
| در روانشناسی شناختی و زبانشناسی، طرح‌واره‌های تصوری به‌عنوان الگوهای ادراکی برآمده از تجارب بدنی، ابزار ذهن برای بازنمایی و فهم مفاهیم پیچیده به شمار می‌روند. پژوهش حاضر بر پایه نظریه شناخت بدنمند جانسون (1987)، به واکاوی کارکرد شناختی طرح‌واره‌ها در سوره مبارکه یس می‌پردازد. این مطالعه با روش توصیفی تحلیلی، داده‌های متنی سوره یس (شامل ۸۳ آیه) را در سه مؤلفه طرح‌واره‌های حرکتی، قدرتی و حجمی دسته‌بندی و تحلیل کرده است. یافته‌های حاصل از بررسی ۱۱۰ مورد طرح‌واره نشان می‌دهد که طرح‌واره‌های حرکتی با فراوانی ۵۰ مورد (۴۵٪) و طرح‌واره‌های قدرتی با ۳۸ مورد (۳۵٪)، بسامد غالب را تشکیل داده و طرح‌واره‌های حجمی با ۲۲ مورد (۲۰٪) در مرتبه بعد قرار دارند. تحلیل یافته‌ها از منظر روانشناسی شناختی حاکی از آن است که گفتمان سوره یس با تکیه بر طرح‌واره حرکتی، در پی شکستن انجماد ادراکی و خروج مخاطب از سکون معرفتی است. درحالی‌که طرح‌واره‌های قدرتی از طریق بازتولید حسی تجارب مهار، انسداد و فشار، به فروپاشی سازوکارهای دفاعی انسان معاند و القای تسلیم شناختی می‌انجامند و طرح‌واره‌های حجمی نیز تقابل میان حبس معرفتی و امنیت در ساحت رحمت الهی را صورت‌بندی می‌کنند. در نهایت، این سوره با تلفیق این سه الگو، مدلی منسجم از انتقال مفاهیم فراطبیعی به تجارب ملموس تن‌یافته برای دگرگونی در نظام باورها و هدایت شناختی مخاطب ارائه می‌دهد. |
| کلیدواژه ها |
| شناخت بدنمند، روانشناسی شناختی، طرح‌واره‌های تصوری، سوره یس، مارک جانسون. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
